Ana içeriğe geç

Şirketler Hukuku

Holding Yapısında Kâr Akışı ve İştirak İstisnası (2026)

Yazar: Celikel CPA Yayınlanma Tarihi: Son Güncelleme:

Celikel CPA editör ekibi, son kontrol:

Toplantı odasında masa başında görüşen dört kişilik bir ekip
İçindekileri açın

Kısa yanıt

Bağlı şirketten holdinge ve ortağa kâr akışı: KVK 5/1-a iştirak istisnası, %15 stopaj, hisse satışında %50 istisna ve 10 milyon TL kârlı sayısal örnek.

Holding yapısında bağlı şirketin kâr payı holdinge geçerken alıcı bir kurum olduğu için KVK 5/1-a iştirak kazancı istisnasından yararlanabilir ve alıcı tam mükellef kurum olduğundan gelir vergisi kâr payı stopajına (GVK 94/6-b) tabi olmaz. Bağlı şirketin ödediği %25 kurumlar vergisinin ötesinde ek vergi doğmadan kâr holding havuzunda yeniden yatırılabilir. Holding bu kârı gerçek kişi ortağa dağıttığında ise %15 kâr payı stopajı (22.12.2024’ten itibaren, 9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı) uygulanır. Yani holding vergiyi ortadan kaldırmaz; kişisel katmanı ertelemeye ve kârı grup içinde yönlendirmeye imkân verir.

Bu yazı kâr akışının vergisini ve hesabını ele alır. Holding kuruluş şartlarını holding nasıl kurulur rehberinde, KVK 5/1-a’nın hukuki mantığını ve şartlarını iştirak kazancı istisnası rehberinde bulabilirsiniz. Bu yazı genel bilgilendirmedir; sonuç işleme ve ortağın durumuna göre değişir.


Üç katmanlı kâr akışı

KatmanİşlemVergi sonucuDayanak
1. Bağlı şirketDönem kazancıKurumlar vergisi %25KVK 32
2. Bağlı şirketten holdingeKâr payı dağıtımıAlıcı kurum için istisna; GVK 94/6-b kâr payı tevkifatı alıcı olarak tam mükellef kurumları saymaz, stopaj yokKVK 5/1-a, GVK 94/6-b
3. Holdingden gerçek kişi ortağaKâr payı dağıtımı%15 stopaj; kârın sermayeye eklenmesi dağıtım sayılmazGVK 94/6-b, 9286 sayılı CK

KVK 5/1-a, tam mükellefiyete tabi başka bir kurumun sermayesine katılımdan elde edilen kazançları kurumlar vergisinden müstesna tutar. Metinde genel bir asgari pay oranı veya bekleme süresi şartı yoktur; istisna, kâr payını alanın kurum olmasına ve dağıtanın tam mükellef olmasına bağlıdır. Gerçek kişiler ve şahıs işletmeleri bu istisnadan yararlanamaz.


Sayısal örnek: aynı kâr, iki yol

Varsayımsal bir bağlı şirketin 2026 kârı 10.000.000 TL’dir. Ortak tam mükellef gerçek kişidir; hesap yalnızca kurumlar vergisi ve %15 stopajı gösterir.

Kalem (TL)A: Ortağa doğrudan dağıtımB: Holdinge dağıtım, holdingde kalırC: Holdingden ortağa dağıtım
Kâr10.000.00010.000.00010.000.000
Kurumlar vergisi (%25)2.500.0002.500.0002.500.000
Dağıtılabilir kâr7.500.0007.500.0007.500.000
Holdinge kâr payı: ek vergi–0 (KVK 5/1-a)0 (KVK 5/1-a)
Gerçek kişiye stopaj (%15)1.125.000–1.125.000
Ortağın eline geçen6.375.000– (holdingde 7.500.000 yatırılabilir)6.375.000
Toplam vergi3.625.000 (%36,25)2.500.0003.625.000 (%36,25)

Sonuç: ortağın kârı sonunda kişiye alması hâlinde vergi yükü holding ile de değişmez (A ve C aynıdır); holdingin sağladığı fark zamanlamadır. B senaryosunda 7.500.000 TL’nin tamamı yeni yatırıma yönlendirilebilir; kişiye doğrudan dağıtımda 1.125.000 TL stopaj grup dışına çıkardı. Kâr payını hiç çekmeyip grup içinde büyütmeyi planlamıyorsanız holdingin vergisel faydası sınırlı kalır.

Stopaj gerçek kişi için nihai vergi olmayabilir: GİB’in Geçici 67 duyurusuna göre tam mükellef kurumlardan elde edilen kâr paylarının yarısı gelir vergisinden istisnadır; kalan tutar beyan haddini aşarsa yıllık beyannameyle beyan edilir ve kesilen %15 tevkifat mahsup edilir. Beyan sonrası ek vergi çıkıp çıkmayacağı diğer gelirlere ve ilgili yılın tarifesine bağlıdır; bu nedenle örnek, ortağın beyan durumunu içermez.


Holdingin hisse satışı: KVK 5/1-e

Holding bir iştirakini satarsa kazanç, kâr payından farklı bir hükme tabidir:

  • İştirak hisseleri en az iki tam yıl aktifte kalmış olmalıdır.
  • Satış kazancının %50’si istisnadır; kanundaki %75 oranı 9160 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 27.11.2024’ten itibaren %50’ye indirilmiştir (GİB’in yayımladığı KVK metni).
  • İstisna edilen kısım, satışı izleyen beşinci yılın sonuna kadar pasifte özel fon hesabında tutulur; satış bedeli, satış yılını izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar tahsil edilmelidir.
  • Menkul kıymet ticaretiyle uğraşan kurumların bu amaçla elde tuttukları değerlerin satışı kapsam dışıdır.

Varsayımsal örnek: holding, iki yıldan uzun süredir tuttuğu iştirakini satıp 4.000.000 TL kazanç elde ediyor. Kazancın %50’si (2.000.000 TL) istisna olur; kalan 2.000.000 TL matrah, %25 ile 500.000 TL kurumlar vergisi doğurur (etkin oran %12,5). Bu hesapta yurt içi asgari kurumlar vergisi %10 × 4.000.000 = 400.000 TL’dir ve hesaplanan vergiden düşük olduğu için bağlayıcı olmaz. Önemli ayrıntı: KVK 32/C uyarınca asgari vergi hesabında 5/1-a istisnası düşülebilirken 5/1-e istisnası düşülemez; başka gelir ve indirimlerle birlikte asgari vergi devreye girebilir. Ayrıntılar için iştirak hissesi satış kazancı istisnası rehberine bakın.


Kâr akışında dikkat edilecek noktalar

  • Yatırım fonu ve ortaklık payları: KVK 5/1-a, tam mükellef girişim sermayesi yatırım fonu katılma payları ve ortaklık hisselerinden elde edilen kâr paylarını da kapsar; diğer yatırım fonlarının kâr payları istisna dışıdır. Fon türünü kontrol edin.
  • Yurt dışı iştirak: Yurt dışı kaynaklı kâr payı KVK 5/1-b’ye tabidir ve ayrı şartlar taşır (en az %10 pay, bir yıl elde tutma, %15 vergi yükü, Türkiye’ye transfer). Bkz. yurt dışı iştirak kazancı istisnası.
  • Yabancı ortak: Türkiye’de işyeri veya daimi temsilcisi olmayan dar mükellef kurumlara dağıtımlarda GİB’in tevkifat tablosuna göre %15 oranı uygulanır; çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları oranı düşürebilir. Ayrıntılar için yabancı ortaklı şirketlerde temettü rehberine bakın.
  • Grup içi finansman: Holdingden bağlı şirkete faizsiz veya emsalinin dışında kaynak aktarımı örtülü sermaye (KVK 12) ve transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı (KVK 13) yönünden incelenebilir. Grup içi borçlanma rehberi bu riskleri anlatır.
  • Kârın sermayeye eklenmesi: Kâr payının sermayeye ilavesi, GVK 94/6-b uyarınca kâr dağıtımı sayılmaz; stopaj bu aşamada doğmaz.
  • Gerçek kişiye para çekme: Ortağın holding veya şirketten para çekmesinin diğer yolları için şirketten para çekme rehberine bakın.

Kontrol listesi

  1. Dağıtan şirketin tam mükellef olduğunu ve payın niteliğini (iştirak payı mı, fon payı mı) doğrulayın.
  2. Kâr payı gelirini holdingin kurumlar vergisi beyannamesinde istisna olarak gösterin.
  3. Holdingden gerçek kişiye dağıtımlarda stopajı ve beyan/mahsup durumunu ortak bazında planlayın.
  4. İştirak hissesi satışlarında iki yıl şartını, tahsil süresini ve özel fon hesabını takvime bağlayın.
  5. Grup içi borç ve hizmetleri sözleşme, emsal fiyat ve belgeyle destekleyin.
  6. Beyan döneminde asgari kurumlar vergisi etkisini ayrıca hesaplayın.

Sık yapılan hatalar

  1. “Holdinge geçen kâr vergisizdir” varsayımıyla ortağa yapılacak dağıtımın %15 stopajını plana katmamak.
  2. Bağlı şirketin kurumlar vergisini unutmak; istisna yalnızca holdingdeki kâr payı gelirini kapsar, bağlı şirketin kazancını değil.
  3. 5/1-a ile 5/1-e istisnalarını karıştırmak; kâr payında bekleme süresi aranmazken hisse satışında iki tam yıl, %50 oran ve fon hesabı şartları vardır.
  4. Asgari kurumlar vergisini hesaba katmamak; 5/1-e istisnası bu hesapta düşülemez.
  5. Yatırım fonu kâr paylarının tamamının istisna kapsamında olduğunu varsaymak.
  6. Grup içi finansmanı faiz ve belge olmadan yürütmek.

Kaynaklar


Holding Vergi Planlaması için Mali Müşavirlik Desteği

Kâr payı akışının kurumlar vergisi beyannamesinde gösterimi, iştirak hissesi satışlarında istisna ve özel fon hesabı takibi, grup içi finansmanın belge düzeni ve ortak bazında stopaj planı için Celikel CPA mali müşavirlik ve vergi desteği sunmaktadır. Ortaklık ve esas sözleşme düzenlemeleri için avukatınızla çalışmanızı öneririz.

Türkiye’de uygulama desteğine mi ihtiyacınız var?

Muhasebe, vergi, bordro veya şirket işlemlerinizin somut durumunu ruhsatlı bir mali müşavirle değerlendirin.

Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)

Bağlı şirketten holdinge geçen kâr payından vergi ödenir mi?

Alıcı tam mükellef bir kurumsa kâr payı KVK 5/1-a kapsamında kurumlar vergisinden istisna olabilir ve GVK 94/6-b’deki tevkifat alıcılar arasında tam mükellef kurumları saymaz. Bağlı şirket yine kendi kazancı üzerinden kurumlar vergisi öder.

Holding vergiyi sıfırlar mı?

Hayır. Kâr grup içinde kaldığı sürece ek vergi doğmayabilir; holding kârı gerçek kişiye dağıttığında %15 stopaj uygulanır ve gerçek kişinin beyan durumuna göre ek vergi çıkabilir. Fark, vergilerin zamanlamasındadır.

Holding iştirak hissesini satarsa kazanç vergisiz mi?

Hayır. İki tam yıl aktifte kalan iştirak hisselerinin satış kazancının 27.11.2024’ten itibaren %50’si istisnadır; kalan kısım kurumlar vergisine tabidir ve satış bedelinin tahsili ile özel fon hesabı gibi şartlar vardır.

Holdinge dağıtımda asgari sermaye veya bekleme süresi şartı var mı?

KVK 5/1-a metninde genel bir asgari pay oranı veya bekleme süresi şartı yoktur. Bu kural, yurt dışı iştirak kazancı (KVK 5/1-b) ve iştirak hissesi satış kazancı (KVK 5/1-e) için geçerli değildir; onların ayrı şartları vardır.

Mevcut şirketler vergi ödemeden holding çatısına alınabilir mi?

Hisse değişimi (KVK 19/3-c) şartları sağlanırsa şirket düzeyinde değişimden doğan kâr vergilendirilmez (KVK 20/3); ortakların kendi vergi sonuçları ayrıca değerlendirilir. Yöntemler için holding nasıl kurulur rehberine bakın.