Kısa yanıt
Holdinglerde İştirak Kazançları İstisnası (KVK 5/1-a): tam mükellef kurumlardan alınan kâr paylarında istisnanın koşulları ve kurumlar arası dağıtımda stopaj.
Birden fazla şirkete sahip olan iş insanlarının, aile şirketlerinin ve yatırım fonlarının holdingleşme yoluna gitmesinin ve grup şirketi kurmasının ardındaki en temel mali mekanizma İştirak Kazançları İstisnası (Participation Exemption) dır.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun (KVK) 5. maddesinin 1/a bendi, tam mükellef kurumların başka tam mükellef kurumlardan elde ettiği iştirak kazançları için istisna düzenler. İstisnanın kapsamı kazancın niteliğine ve alıcının statüsüne göre belirlenir; gerçek kişiye yapılan sonraki kâr dağıtımı ayrıca vergilendirilebilir.
KVK 5/1-a koşulları sağlanırsa tam mükellef kurumlardan elde edilen kâr payları holding bünyesinde kurumlar vergisinden istisna edilir; tam mükellef kurumlar arasındaki kâr dağıtımında stopaj ise GVK 94 ve KVK 15 hükümlerine göre ayrıca değerlendirilir. Fonların grup içi yeni yatırımlara aktarılmasının vergi sonucu da işlem bazında incelenir.
İştirak Kazançları İstisnasının Temel Mantığı (Çifte Verginin Önlenmesi)
Bir şirket (örneğin A Şirketi), ticari kazancı üzerinden zaten %25 oranında Kurumlar Vergisi ödemiştir. Kalan net kârını hissedarı olan ana şirkete (Holding A.Ş.) kâr payı olarak dağıttığında, eğer ana şirket de bu temettü üzerinden bir kez daha Kurumlar Vergisi ödeseydi aynı kazanç mükerrer olarak iki defa vergilendirilmiş olurdu.
İşte bu çifte vergilendirmeyi engellemek için yasa koyucu İştirak Kazancı İstisnasını getirmiştir:
Alt Operasyon Şirketi (A Ltd. Şti.)
- Yıllık Kâr: 10.000.000 TL
- Ödenen Kurumlar Vergisi (%25): 2.500.000 TL
- Net Dağıtılabilir Kâr: 7.500.000 TL
(Kurum ortağa kâr dağıtımı; yasal koşullar uygulanır)
Çatı Şirket (HOLDİNG A.Ş.)
- Banka Hesabına Giren Temettü: 7.500.000 TL
- KVK 5/1-a koşullarıyla istisna değerlendirmesi
(Yeni yatırım; ayrı vergi ve şirket hukuku koşulları uygulanır)
Yeni Yatırım / Yeni Şirket (B A.Ş. Kuruluşu)
- Sermaye Olarak Aktarılır (vergisel sonuç ayrıca incelenir)
1. Temettü Stopajı Muafiyeti (%0 Stopaj)
Gelir Vergisi Kanunu 94. maddesi ve KVK 15. maddesi uyarınca:
- Tam mükellef kurumların ortaklarına yaptığı kâr dağıtımında stopaj, alıcının hukuki statüsüne ve kanundaki hükümlere göre belirlenir. KVK 5/1-a kapsamındaki kurumlar arası iştirak kazançlarında ilgili stopaj istisnası uygulanabilir.
- Gerçek kişi ortağa yapılan dağıtım bu uygulamayla aynı değildir. Kâr payı stopajı, 9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 22 Aralık 2024’ten itibaren %15’tir (öncesinde %10); gerçek kişinin beyan ve mahsup durumu ayrıca değerlendirilir.
- Alıcı kurumun bu istisnadan yararlanması, sonraki kâr dağıtımını veya başka yatırımların vergisini otomatik olarak sıfırlamaz.
2. Girişim Sermayesi Yatırım Fonu (GSYF) Katılma Payları İstisnası
KVK 5/1-a maddesinin ikinci fıkrası uyarınca:
- KVK 5/1-a’da yer alan yatırım fonu ve yatırım ortaklığı katılma payı kazançları, maddedeki şartlarla ele alınır. Her fon geliri, iade veya satış kazancı otomatik olarak bu istisnaya girmez; fonun türü ve elde edilen gelirin niteliği kontrol edilmelidir.
3. Holding Bünyesinde Likidite Yönetimi
İştirak kazancı istisnası, koşulları sağlayan kurumlar arasında dağıtılan belirli kâr paylarının ikinci kez kurumlar vergisine tabi olmasını önleyebilir. Holdingdeki nakdin yeni şirkete aktarılması ayrıca sermaye veya finansman işlemi olarak belgelenmeli; yatırımın ve sonraki dağıtımların vergi ve şirketler hukuku sonuçları ayrıca değerlendirilmelidir.
Holding Yapılanması ve Vergi Danışmanlığı
Grup şirketleri kurgusu, holding kuruluşu, hisse devir planlaması ve iştirak kazançlarının vergi beyannamelerindeki istisna kayıtları için Celikel CPA, kurumsal gruplara ve holdinglere üst düzey mali müşavirlik desteği sağlamaktadır.
- Vergi Danışmanlığı Hizmetlerimizi inceleyin,
- Holding avantajları için Holding Kuruluş Rehberimize bakın,
- Şirketler grubu yapılanmanız için bizimle hemen iletişime geçin.
Resmî kaynaklar
Türkiye’de uygulama desteğine mi ihtiyacınız var?
Muhasebe, vergi, bordro veya şirket işlemlerinizin somut durumunu ruhsatlı bir mali müşavirle değerlendirin.
Sıkça Sorulan Sorular
Yurt içi iştirak kazancı istisnasında asgari hisse oranı veya bekleme süresi var mıdır?
KVK 5/1-a kapsamındaki yurt içi iştirak kazançları için genel bir asgari pay oranı veya bekleme süresi şartı öngörülmemiştir. Kazancın maddede tanımlanan iştirak kazancı olması ve alıcının kurumlar vergisi mükellefi olması gerekir. Bu kural, yurt dışı iştirak kazancı veya pay satış kazancı istisnalarıyla karıştırılmamalıdır.
Şahıs şirketleri de iştirak kazancı istisnasından yararlanabilir mi?
Hayır. İştirak kazançları istisnası yalnızca Kurumlar Vergisi mükellefi olan tüzel kişiler (Anonim ve Limited Şirketler) için geçerlidir.