Kısa yanıt
İkinci el araç alım-satımı yapan galeriler için vergi. Özel Matrah şekliyle KDV hesaplama (Kâr üzerinden %20 KDV), Ticaret Bakanlığı Yetki Belgesi ve Gider.
Türkiye’de ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti (oto galericilik), en yüksek sermaye devir hızına ve aynı zamanda Gelir İdaresi Başkanlığı ile Ticaret Bakanlığı’nın en sıkı çapraz denetimlerine tabi sektörlerden biridir.
Ticaret Bakanlığı’nın İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti Yetki Belgesi, 7104 sayılı Kanun ile KDV Kanunu’na eklenen Özel Matrah Uygulaması (Kâr üzerinden KDV hesaplama) ve 1 takvim yılında şahsi olarak 3’ten fazla araç alıp satanlara yönelik kayıt dışı ticaret denetimleri sektörün temel mali omurgasını oluşturur.
Bu rehberde, 2026 yılı güncel mevzuatıyla oto galerilerin araç alım-satımında KDV ve fatura düzenini, Özel Matrah formülünü ve noter sözleşmelerinin muhasebe kayıtlarını açıklıyoruz.
1. İkinci El Araç Alımında “Özel Matrah” KDV Uygulaması (KDV Madde 23/f)
KDV mükellefi olmayan nihai tüketicilerden (bireysel vatandaşlardan) satın alınan ikinci el araçların satışında oto galerileri koruyan devrim niteliğinde bir kural uygulanır:
- Eski Sistem Sorunu: Galeri vatandaştan KDV’siz araç alıp satarken aracın tüm satış bedeli üzerinden KDV hesaplamak zorunda kalıyor ve haksız yere devasa vergi ödüyordu.
- Güncel Özel Matrah Sistemi: KDV mükellefi olmayan kişilerden alınan araçların satışında KDV; aracın toplam satış bedeli üzerinden değil, yalnızca Alış Bedeli ile Satış Bedeli arasındaki KÂR (FARK) üzerinden %20 olarak hesaplanır.
[ Özel Matrah KDV Hesaplama Örneği ]
│
┌───────────────────────────────┴───────────────────────────────┐
▼ ▼
[ Vatandaştan Alış Bedeli ] [ Müşteriye Satış Bedeli ]
(1.000.000 TL Noter Sözleşmesi) (1.100.000 TL Satış Faturası)
│
▼
[ Galericinin Brüt Kârı: 100.000 TL ]
│
▼
[ HESAPLANAN KDV = 100.000 TL / 1,20 × %20 = 16.666,67 TL ]
(Geriye kalan 99.9999 TL galerinin net kârı ve ana parasıdır)
2. Faturayla Şirketten Alınan Araçlarda KDV Kuralı
Eğer oto galerisi aracı vatandaştan değil de başka bir şirketten faturalı olarak satın almışsa:
- Özel matrah uygulanmaz.
- Satın alırken faturada hangi oranda KDV ödendiyse (%1 veya %20); satarken de müşteriye aracın tam bedeli üzerinden aynı oranda KDV’li fatura kesilir.
3. Noter Satış Sözleşmesi ve Gider Pusulası
- Vatandaştan araç alırken Noter tarafından düzenlenen “İkinci El Araç Satış Sözleşmesi” yasal alış belgesidir.
- Muhasebe kaydında noter sözleşmesine istinaden Gider Pusulası düzenlenerek araç işletmenin stoklarına (153 Ticari Mallar Hesabı) dahil edilir. Vatandaşa yapılan ödemede stopaj kesintisi yapılmaz.
4. 1 Yılda 3 Araç Kuralı ve Yetki Belgesi Zorunluluğu
- Yetki Belgesi: Oto alım-satımı yapacak gerçek ve tüzel kişilerin Ticaret İl Müdürlüğü’nden Yetki Belgesi alması, mesleki yeterlilik belgesine sahip olması ve galeri mekanının yönetmelik kriterlerine uygun olması zorunludur.
- Kayıt Dışı Satış Yasağı: Yetki belgesi ve vergi mükellefiyeti olmayan şahısların bir takvim yılı içinde kendileri veya vekaletle 3’ten fazla araç satması ticari faaliyet sayılır; geriye dönük re’sen vergi ve ağır cezalar uygulanır.
Oto Galeriler İçin Profesyonel Muhasebe Danışmanlığı
Özel matrah KDV hesaplamaları, noter sözleşmesi stok girişleri ve Ticaret Bakanlığı yetki belgesi başvuruları için Celikel CPA, otomotiv sektöründeki işletmelere uzman mali müşavirlik hizmeti sunmaktadır.
- Muhasebe Hizmetlerimizi inceleyin,
- Binek araç kuralları için Şirket Üzerine Araç Alımı rehberimize bakın,
- Galeri muhasebenizi yönetmek için bizimle hemen iletişime geçin.
Türkiye’de uygulama desteğine mi ihtiyacınız var?
Muhasebe, vergi, bordro veya şirket işlemlerinizin somut durumunu ruhsatlı bir mali müşavirle değerlendirin.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Galerici kendi şahsi kullanımı için aldığı binek aracın KDV’sini indirebilir mi?
Satmak amacıyla stoklarına (153 Ticari Mallar) aldığı araçların KDV’sini indirebilir; ancak kendi işletmesinde şirket aracı (demirbaş) olarak kullanacağı binek otomobilin alış KDV’sini kanunen indiremez, maliyete veya gidere yazar.
Araç ekspertiz, kuaför ve çekici masrafları gider yazılabilir mi?
Evet. Satın alınan araçlara yapılan ekspertiz ücretleri, pasta-cila/kuaför harcamaları, mekanik bakım faturaları ve çekici bedelleri işletme gideri olarak vergiden düşülür.