Kısa yanıt
VUK 234 kapsamında gider pusulasının hangi alımlarda düzenlendiği, banka dekontuyla tevsik koşulları ve GVK 94 stopaj oranları.
İşletmelerin, fatura veya benzeri belge düzenleme yükümlülüğü bulunmayan kişilerden mal veya hizmet aldığı bazı durumlarda alımı gider pusulasıyla belgelendirmesi gerekir. Belgenin gerekip gerekmediği satıcının vergi statüsüne, alımın niteliğine ve işlem için öngörülen diğer belgelere göre belirlenir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 234. maddesindeki gider pusulası, maddede sayılan mükelleflerin belge düzenleme yükümlülüğü bulunmayanlardan aldıkları mal veya hizmeti tevsik eden, fatura hükmündeki belgedir. Düzenlenmesi tek başına ödemenin gider yazılabileceğini veya KDV indirimi doğacağını göstermez; giderin niteliği ve vergi koşulları ayrıca değerlendirilir.
Bu rehberde belgenin düzenlenme koşullarını, esnaf muaflığından yararlananlara ödemelerdeki stopajı ve banka/ödeme kuruluşu dekontlarının hangi şartlarda kullanılabildiğini açıklıyoruz.
2026 Gider Pusulası Stopaj Oranları Tablosu (GVK Madde 94)
| Satın Alınan Mal veya Hizmetin Niteliği | Uygulanan Stopaj Oranı | Açıklama |
|---|---|---|
| GVK 9/6 ve 9/8 kapsamındaki esnaf muaflığından yararlananlardan belirli mal veya imalat hizmeti alımı | %2 | Muafiyet ve alımın bent kapsamı doğrulanmalıdır. |
| Esnaf muaflığından yararlanandan hurda mal alımı | %2 | Satıcının muaflık durumu ile malın niteliği belgelenmelidir. |
| Esnaf muaflığından yararlanandan diğer mal alımı | %5 | GVK 94/13-c kapsamındaki ödeme olmalıdır. |
| Esnaf muaflığından yararlanandan diğer hizmet alımı | %10 | GVK 94/13-d kapsamı ve varsa özel oranlar ayrıca kontrol edilmelidir. |
| Vergi mükellefi olmayan gerçek kişiden kişisel eşya/araç alımı | Tek oran yok | İşlemin niteliği ve satıcının vergi statüsü incelenmeden %0 stopaj veya otomatik gider sonucu kurulamaz. |
Gider Pusulası Stopaj Mantığı
Vergi Statüsünü Belirle
(Kişisel satış mı, faaliyet mi?)
(tek oran varsayılmaz)
Muaf Esnaftan Mal Alımı
(GVK 94/13-a-c: %2 veya %5)
(mal ve muafiyet koşuluna bağlı)
Muaf Esnaftan Hizmet
(GVK 94/13-d: %10)
(özel hükümler kontrol edilir)
1. Banka Dekontunun Gider Pusulası Yerine Geçmesi (VUK 234 Reformu)
VUK 234 uyarınca belgenin düzenlenmesi gereken alımlarda, bedelin yedi günlük düzenleme süresi içinde banka, PTT veya yetkili ödeme kuruluşu aracılığıyla ödenmesi halinde; kurumun düzenlediği ve gider pusulasında bulunması gereken bilgileri taşıyan dekont/makbuz gider pusulası yerine geçebilir. Bilgiler eksikse veya ödeme süresi şartı sağlanmıyorsa dekont tek başına yeterli kabul edilmemelidir. Gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçilerden alınan ürünlerde müstahsil makbuzu kuralı ayrıca uygulanır.
2. Elektronik belge ve gider pusulası
E-Fatura veya e-Arşiv kullanıcısı olmak, tek başına bütün gider pusulalarının e-Gider Pusulası olarak düzenlenmesi gerektiği anlamına gelmez. VUK 234’teki düzenleme yükümlülüğünü, yürürlükteki elektronik belge zorunluluklarını ve GİB’in desteklediği kanalları işlem tarihindeki statüye göre kontrol edin. Elektronik belge düzenlenmesi gereken bir işlem kâğıt belgeyle karşılanamaz.
3. E-Ticarette Tüketici İadelerinde Gider Pusulası
İşletmeye aldığı ürünü iade eden vergi mükellefi olmayan tüketicide, satıcının belge düzeni ve iade işleminin şekli esas alınır. Gider pusulası veya başka bir düzeltme belgesinin gerekip gerekmediği işlem ve kullanılan e-belge uygulamasına göre belirlenmelidir. İade bedeli ve KDV düzeltmesi, fiilî iade ile ilk satış belgesine uygun şekilde muhasebeleştirilir; otomatik iptal veya nakit KDV iadesi varsayılmaz.
Belge Düzeni ve Vergi Mevzuatı Danışmanlığı
Gider pusulası stopaj hesaplamaları, banka dekontu açıklamalarının yasal geçerlilik denetimi ve E-Gider Pusulası entegrasyonu için Celikel CPA, şirketlere profesyonel muhasebe danışmanlığı sunmaktadır.
- Muhasebe Hizmetlerimizi inceleyin,
- E-ticaret iadeleri için E-Ticaret Muhasebe Rehberimize bakın,
- Belge düzeni denetiminiz için bizimle hemen iletişime geçin.
Resmî kaynaklar
- GİB — GVK 94 kesinti oranları
- GİB — 2026 Zirai Kazanç Rehberi: gider pusulası ve banka dekontu koşulları
- GİB — 2025 Esnaf Muaflığı Rehberi
Türkiye’de uygulama desteğine mi ihtiyacınız var?
Muhasebe, vergi, bordro veya şirket işlemlerinizin somut durumunu ruhsatlı bir mali müşavirle değerlendirin.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Gider pusulasındaki stopaj hangi beyannameyle bildirilir?
Stopaj yapılması gereken bir ödeme varsa, kesinti GVK ve beyan dönemi kurallarına göre muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde bildirilir. Beyan sıklığı mükellefin tabi olduğu takvime bağlıdır.
Düzenli hizmet veren birine her ay gider pusulası kesilebilir mi?
Hizmetin düzenli olması tek başına kişinin mutlaka şirket kurmasını veya 4/a çalışanı olmasını belirlemez. Bağımsız çalışma, işverenin yönetim ve denetimi altındaki çalışma, gelir türü ve belge yükümlülüğü somut ilişkiye göre sınıflandırılmalıdır.