Türkiye’de Yabancı Yatırım Desteği Gerçekte Neleri Kapsar?
Türkiye pazarına giriş yalnızca şirket tescili değildir. Yabancı yatırımcı çoğu zaman giriş modeli, şirket tipi, vergi kurgusu, muhasebe akışı, banka hazırlığı, bordro etkisi ve grup içi belge düzenini operasyon başlamadan önce birlikte kurmak zorundadır. Celikel CPA yabancı yatırım desteğini; kuruluş, vergi, muhasebe ve devam eden uyumu tek plan içinde bağlayan bir pazar girişi projesi olarak ele alır.
Türkiye Pazar ve Erişim Avantajını Birleştirir
Büyük iç pazar, bölgesel erişim, genç iş gücü ve ticaret avantajları vardır; ancak bu avantajlar ancak doğru operasyon modeli kurulduğunda anlamlı hale gelir.
Şirket Tipi Vergi ve Operasyonu Belirler
LTD, AŞ, şube, irtibat bürosu veya başka bir yapı; yalnızca hızlı tescile göre değil, müşteri, sözleşme, personel, banka ve grup ilişkilerine göre seçilmelidir.
Yabancı Yatırım Dosyası Koordinasyon İster
Kuruluş, vergi, muhasebe, bordro, çalışma izni ve banka onboarding süreçleri aynı sırada kurgulanmalıdır. Ayrı ilerlediğinde gecikme genellikle tescilden sonra ortaya çıkar.
Pazar Girişi Tescilden Sonra Devam Eder
Şirket yalnızca kurulmuş olmamalı; fatura kesebilmeli, ilişkili kişi işlemlerini belgeleyebilmeli, bordroyu yönetebilmeli ve bankaya iş modelini açıklayabilmelidir.
Yabancı Yatırım Aslında Operasyon Modeli Kararıdır
Asıl soru yabancının şirket sahibi olup olamayacağı değil; Türk şirketinin satış, sözleşme, istihdam, banka ve raporlama tarafında nasıl işleyeceğidir.
Bu Hizmet En Çok Kimlere Fayda Sağlar?
Bu hizmet, Türk yatırım yapısının ilk faaliyet ayından itibaren hem ticari hem uyum açısından çalışmasını isteyen yönetimler için en değerlidir.
Yabancı Gerçek Kişi Yatırımcılar
- Şirket tipi, vergi açılışı, banka, çalışma izni etkisi ve ilk ay uyumu için pratik yol haritası isteyen kurucular.
- Doğrudan Türk şirketi, uzaktan kuruluş veya başka bir modelin kendi satış yapısına uygun olup olmadığını test etmek isteyen yatırımcılar.
Yabancı Kurumsal Gruplar
- Türkiye iştiraki, şube veya yerel işletme kurarken ortak dosyası, imza kurgusu, vergi açılışı ve grup içi belge akışını eşleştirmesi gereken ana şirketler.
- Transfer fiyatlandırması, ilişkili kişi belgeleri ve grup raporlaması ile uyumlu Türk muhasebe akışı isteyen bölgesel gruplar.
Finans ve Büyüme Ekipleri
- Pazar girişi, istihdam, sözleşme veya banka planını; muhasebe, vergi, bordro ve iç kontrol ile birlikte kurmak isteyen ekipler.
- Kuruluş ofisi, banka danışmanı, bordro tedarikçisi ve vergi danışmanını ayrı ayrı yönetmek yerine tek lansman planı isteyen şirketler.
Pazar Girişi Süreci Nasıl İlerler?
İş modelinin incelenmesiyle başlayan, kuruluş ve operasyon hazırlığıyla devam eden aşamalı bir akış kullanıyoruz.
1
İş Modeli ve Gelir Akışı İncelenir
Müşteri tipi, sözleşme yapısı, satış coğrafyası, personel, ofis veya depo ihtiyacı ve ilişkili kişi akışları analiz edilir. Bu cevaplar doğru Türk yapısını belirler.
2
Şirket Yapısı ve Uyum Rotası Seçilir
LTD, AŞ, şube, irtibat bürosu veya diğer modeller; sorumluluk, vergi, banka, yönetim ve sektör kısıtları ile birlikte test edilir.
3
Ortak, Müdür ve Tescil Belgeleri Hazırlanır
Yabancı ortak dosyası, tercüme, onay, MERSIS metni, imza yetkisi ve tescil lojistiği başvuru başlamadan önce koordine edilir.
4
Vergi, Muhasebe, Bordro ve Banka Aktive Edilir
Kuruluş sonrasında şirket doğrudan vergi açılışı, muhasebe kurulumu, e-belge planı, banka dosyası ve gerekirse bordro veya çalışma izni hazırlığına geçmelidir.
5
Devam Eden Uyum ve Grup Raporlaması Desteklenir
Şirket faaliyete geçtiğinde aylık uyum, ilişkili kişi belgeleri, bordro ve operasyon raporlaması reaktif değil, düzenli süreç içinde yürümelidir.
Türkiye’ye Giren Yabancı Yatırımcı İçin Başlıca Riskler
Sorunların çoğu mülkiyet hakkından değil; yapı, belge, banka ve uyum tarafının birbirine bağlanmamasından doğar.
Yanlış Giriş Aracını Seçmek
Sadece hızlı olduğu için seçilen şirket, şube veya başka bir yapı; sonradan vergi, yönetim, personel veya banka tarafında sorun yaratabilir.
Vergi ve Muhasebeyi Kuruluştan Koparmak
Muhasebe, fatura, KDV, bordro ve adres planı operasyon öncesinde kurulmazsa şirket çok hızlı şekilde uyumsuz hale gelebilir.
Grup İçi Belgeleri Zayıf Bırakmak
Hizmet bedeli, borç, yönetim ücreti ve maliyet dağıtımı gibi ilişkili kişi işlemleri açık sözleşme ve belgeye dayanmazsa transfer fiyatlandırması riski artar.
Banka ve Çalışma İzni Gerçeğini Geç Görmek
Banka KYC, fon kaynağı, yerel bordro ve çalışma izni kuralları; sonradan çözülecek idari işler değil, lansman konusudur.
Yatırımcılar Neden Celikel CPA ile Çalışıyor?
- Bütünleşik pazar girişi bakışı: kuruluş, vergi, muhasebe, bordro, banka hazırlığı ve kuruluş sonrası uyum tek hatta bağlanır.
- Çok dilli yürütme: Türk makamları, bankalar, noterler ve yabancı yönetim ekipleriyle birden fazla dilde düzenli koordinasyon sağlarız.
- Yabancı grup farkındalığı: ortak dosyası, ilişkili kişi akışı, transfer fiyatlandırması ve raporlama beklentileri daha başta ele alınır.
- Operasyon odağı: hedef yalnızca tescil değil; fatura, istihdam, banka ve raporlama tarafında çalışan bir Türk yapısı kurmaktır.
- Süregelen destek modeli: lansman sonrası da sürece dahil kalarak yatırım yapısının işledığinden emin oluruz.
Kaynaklar
Türkiye’de yabancı yatırım planlaması genellikle aşağıdaki temel kaynaklara göre kontrol edilir.
- [1] 4875 Sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu - eşit muamele, mülkiyet hakları ve yabancı yatırım çerçevesi. Resmi metin
- [2] 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu - şirket tipleri, yönetim ve kuruluş yapısı. Resmi metin
- [3] 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu - kurumlar vergisi, ilişkili kişi hükümleri ve transfer fiyatlandırması çerçevesi. Resmi metin
- [4] Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) - vergi açılışı, e-belge sistemleri ve beyan yükümlülükleri. gib.gov.tr
- [5] Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi - yabancı yatırımcıya yönelik resmi bilgi ve yatırım yönlendirmeleri. invest.gov.tr
Sık Sorulan Sorular
Yabancı biri Türk şirketinin tamamına sahip olabilir mi?
Birçok olağan sektörde evet. Yabancı yatırımcılar Türk şirketinin tamamına sahip olabilir; ancak düzenlemeye tabi sektörler ayrıca incelenmelidir.
Yabancı yatırımcı için sabit bir asgari sermaye kuralı var mı?
Sermaye eşiği yatırımcının milliyetinden çok şirket tipine bağlıdır. Tutar seçimi, operasyon modeli ve banka beklentileriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Pazar giriş süreci ne kadar sürer?
Basit bir kuruluş hızlı ilerleyebilir; ancak gerçek takvim belge hazırlığı, banka beklentisi, bordro planı, çalışma izni ve sektörel onaylara göre uzayabilir.
Türkiye’de fiziksel olarak bulunmam gerekir mi?
Birçok dosya doğru hazırlanmış vekaletname ve onaylı belgelerle uzaktan yürütülebilir. Yine de banka, ortak tipi ve işlem profiline göre rota değişebilir.
Şirket sahibi olmak otomatik çalışma izni verir mi?
Hayır. Ortaklık ve çalışma yetkisi farklı hukuki konulardır. Yabancı ortak veya yönetici Türkiye’de fiilen çalışacaksa ayrıca çalışma izni incelemesi gerekir.