Kısa yanıt
Türkiye'de serbest bölge şirketi ve faaliyet ruhsatı: başvuru, şirket türüne göre sermaye, gümrük ve vergi avantajlarının koşulları.
Serbest bölgeler, Türkiye’nin gümrük bölgesi dışında kabul edilen ve faaliyetlerin ruhsatla yürütüldüğü özel alanlardır. Sağlanan gümrük ve vergi uygulaması şirketin faaliyet ruhsatına, işlem türüne ve güncel mevzuata göre değişir; serbest bölgede adres edinmek tek başına vergi muafiyeti sağlamaz.
3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu kapsamındaki istisnalar belirli faaliyet ve işlemler için geçerlidir. 17 Nisan 2026’da yayımlanan 7577 sayılı Kanun ile üretici firmaların kazanç istisnasının kapsamı, 1 Ocak 2026’dan itibaren aynı serbest bölgeye ve diğer serbest bölgelere yapılan satışları da içerecek şekilde genişletilmiştir. Uygunluk, faaliyet ve kazanç bazında değerlendirilmelidir.
Bu rehber başvuru akışını, şirket türüne bağlı sermaye şartını ve başlıca vergi/gümrük kurallarını özetler. Başvuru bedeli, kira ve diğer bölgesel ücretler değişebildiğinden, başvuru öncesinde Ticaret Bakanlığı ve ilgili bölge işletici kuruluşundan yazılı güncel tutar alınmalıdır.
Serbest Bölgede Şirket Kurmanın 4 Temel Aşaması
- Faaliyeti ve bölgeyi belirleyin: Planlanan işin, seçilen serbest bölgenin faaliyet alanı ve ruhsat koşullarıyla uyumunu kontrol edin.
- Faaliyet ruhsatına başvurun: Başvuru, Ticaret Bakanlığının belirlediği usul ve belgelerle yapılır. Belgeler ve başvuru ücreti güncel Bakanlık duyurusundan doğrulanmalıdır.
- Şirket ve yerleşim işlemlerini tamamlayın: Bakanlık ve bölge işletici kuruluşunun başvuru akışına göre şirket tescili, yer kullanım sözleşmesi ve ruhsat işlemlerini tamamlayın. Sıra ve süre her dosyada aynı olmayabilir; sabit 30 günlük veya ruhsat süresi taahhüdü varsaymayın.
1. Kuruluş bütçesi nasıl çıkarılır?
Tek bir Türkiye geneli “serbest bölge kuruluş maliyeti” yoktur. Bütçeyi şu kalemleri ayrı ayrı yazılı teklif ederek oluşturun: Ticaret sicili ve noter işlemleri, faaliyet ruhsatı başvuru ücreti, bölgeye göre kira/yer kullanım bedeli ve teminatlar, işletme giderleri, müşavirlik ve şirketin kendi sermaye ihtiyacı. Bölge işletici ücretleri ile ruhsat ücretlerini sabit ve her yerde geçerli tutarlar gibi sunmak doğru olmaz.
Serbest bölgede şirket kurmak için ayrıca her yatırımcıya uygulanan tek tip 50.000–100.000 USD sermaye şartı olduğu varsayılmamalıdır. Şirketin tabi olduğu Türk şirket türünün asgari sermaye hükümleri ile faaliyet ruhsatı dosyasında istenebilecek mali yeterlilik belgeleri ayrı konulardır. Güncel şirket türü sermaye eşiklerini ve özel başvuru koşullarını kuruluş öncesi teyit edin.
2. Başlıca vergi ve gümrük uygulamaları
- Üretici kazançları: İmalat ruhsatı sahibi üreticilerin bölgede ürettikleri malların yurt dışına satışlarından doğan kazançları, kanuni koşullar dahilinde gelir/kurumlar vergisi istisnasından yararlanabilir. 7577 sayılı Kanunla, aynı bölgeye ve diğer serbest bölgelere yapılan uygun üretici satışları da 1 Ocak 2026’dan itibaren kapsama alınmıştır. İstisna her işletme ve her gelir kalemi için geçerli değildir.
- Ücret stopajı: Üretici kullanıcıların ücret stopajı istisnası, üretilen malların FOB bedelinin en az %85’inin yurt dışına ihraç edilmesi dahil kanundaki koşullara bağlıdır. Bütün çalışanlar için otomatik veya sabit oranlı maliyet tasarrufu vaat edilemez.
- KDV ve gümrük: Serbest bölgeye yapılan mal teslimleri ve bölgeye giren/çıkan mallar ilgili KDV ve gümrük hükümlerine göre değerlendirilir. Her hizmet veya mal hareketi otomatik olarak KDV ve gümrük vergisinden muaf değildir; Türkiye’nin gümrük bölgesine giriş ithalat kurallarına tabi olabilir.
- Diğer işlemler: Damga vergisi, harç, kambiyo ve kâr transferi uygulamalarında işlem ve belge bazındaki özel hükümler kontrol edilmelidir; bunları bütün faaliyetler için sınırsız muafiyet şeklinde yorumlamayın.
Serbest Bölge Kuruluş ve Mali Müşavirlik Danışmanlığı
Faaliyet ruhsatı dosyasının hazırlanması, Bakanlık başvuru koordinasyonu ve serbest bölgeye özgü muhasebe/vergi süreçlerinin değerlendirilmesi için Celikel CPA, yerli ve yabancı yatırımcılara danışmanlık sunmaktadır. Bordro istisnaları için uygunluk ayrıca incelenir.
- Serbest Bölge Hizmetlerimizi inceleyin,
- Teknopark kıyaslaması için Teknopark vs Serbest Bölge rehberimize bakın,
- Serbest bölge şirket kuruluşunuz için bizimle hemen iletişime geçin.
Resmî kaynaklar: Ticaret Bakanlığı – Serbest Bölgeler duyuruları · Ticaret Bakanlığı – Serbest Bölgeler genel tanıtım ve faaliyet ruhsatı
Türkiye’de uygulama desteğine mi ihtiyacınız var?
Muhasebe, vergi, bordro veya şirket işlemlerinizin somut durumunu ruhsatlı bir mali müşavirle değerlendirin.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Alım-satım (ticaret) yapan şirketler kurumlar vergisinden muaf mıdır?
Hayır. Vergi istisnası genel şirket statüsüne değil, kanundaki koşulları taşıyan faaliyete ve kazanca bağlıdır. Üretim ruhsatı olmayan alım-satım şirketlerinin üretici kazanç istisnasına hak kazandığı varsayılamaz; KDV ve gümrük uygulamaları da işlem bazında ayrıca değerlendirilir.
Türkiye içine satış yapılabilir mi?
Evet. Bölgeden Türkiye’nin gümrük bölgesine mal girişi ithalat hükümlerine tabidir; uygulanacak vergi ve belgeler malın niteliği, menşei ve işlem koşullarına göre belirlenir.
Üretici şirketlerin bölge içi satışları istisna kapsamında mı?
7577 sayılı Kanunla getirilen ve 1 Ocak 2026’dan itibaren uygulanan değişiklik, koşulları sağlayan üretici firmaların aynı serbest bölgeye veya diğer serbest bölgelere yaptıkları satışlardan doğan kazançları da kapsama alır. Üretim, ruhsat, kazanç ayrıştırması ve diğer kanuni koşullar ayrıca incelenmelidir.