Kısa yanıt
Genç, kadın ve engelli çalışan alımında SGK teşvikleri: 6111 (4447 geçici 10) ile 4857/30 engelli desteğinin şartları, süreleri ve asgari ücretle hesabı.
Çalışanın niteliğine bağlı iki ana SGK teşviki vardır. 4447 sayılı Kanun’un geçici 10. maddesi (6111), 01.03.2011-31.12.2026 arasında işe alınan, 18 yaşından büyük ve işe girişinden önceki 6 ayda işsiz olan genç, kadın ve mesleki belge sahibi sigortalılar için işveren payının tamamını İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılar (6-54 ay). 4857 sayılı Kanun’un 30. maddesindeki engelli teşviki ise engelli sigortalıların asgari ücret düzeyindeki işveren hissesini Hazine’ye yükler. Asgari ücretli bir çalışanda SGK’nın kendi örneğine göre ödenecek prim 12.799,13 TL’den 5.615,10 TL’ye iner; bunun 4.954,50 TL’si çalışanın zaten maaşından kesilen payıdır, yani işverene yalnızca 660,60 TL’lik işsizlik sigortası işveren payı kalır.
Bu yazı çalışan bazlı teşvikleri anlatır. Bütün işyerlerine uygulanan MYÖ indirimi 5510 prim indirimi yazımızda, bütün teşviklerin listesi ve iptal kuralları SGK prim teşvikleri rehberimizde yer alır. Engelli çalıştırma zorunluluğu (kota, ceza) ayrı bir yazının konusudur. Rakamlar, 12 Ekim 2026’da SGK’nın teşvik sunumu ve GİB rehberiyle karşılaştırıldı.
6111: genç, kadın ve mesleki belge sahibi istihdamı
Dayanak ve süre. 4447 sayılı Kanun geçici 10. madde; işe alım tarihi 01.03.2011 ile 31.12.2026 arasında olmalıdır. SGK’nın sunumunda bu teşvik 6111 kanun numarasıyla gösterilir. Destek süresi sigortalının cinsiyetine, yaşına, mezuniyet durumuna ve sahip olduğu belgelere göre 6 ila 54 ay arasında değişir; kişi bazlı kesin süre için SGK’nın 2011/45 sayılı genelgesine ve işveren ekranındaki hesaplamaya bakın.
Sigortalı şartları:
- 01.03.2011-31.12.2026 arasında işe alınmış olmalı,
- 18 yaşından büyük olmalı,
- işe alınmadan önceki 6 aylık dönemde işsiz olmalı,
- fiilen çalışmalı.
İşyeri şartları: bildirgenin ve primin yasal süresinde verilip ödenmesi, SGK’ya borç bulunmaması (yapılandırma ya da tecil ve taksitlendirme düzenli ödeniyorsa engel değil), kayıt dışı sigortalı çalıştırılmaması ve işe alınan sigortalının işe giriş tarihinden önceki son 6 aylık ortalama sigortalı sayısına ilave olarak çalıştırılması. İlave koşulu şunu söyler: işyerinizde son 6 ayda ortalama 10 sigortalı bildirilmişse, işyerindeki sayıyı bu ortalamanın üzerine çıkarmayan bir alım ilave sayılmaz. Ayrıntılı sayım ilkeleri genelgededir; sınırda kalan durumlarda işe girişten önce SGK kaydınızdan ortalamayı çıkarın.
Kimler yararlanamaz? Sosyal güvenlik destek primine (SGDP) tabi çalışanlar ve yurt dışında çalıştırılan sigortalılar için bu teşvik yoktur. 2886 ve 4734 sayılı Kanunlar kapsamındaki ihaleli alım ve yapım işlerini ve uluslararası anlaşmalara dayalı işleri üstlenen işverenler, ihale konusu iş döneminde bu teşvikten yararlanamaz.
31 Aralık 2026 takvimi. İşe alım penceresi yıl sonunda kapanıyor. SGK’nın güncel sayfasında 2027 için bir uzatma yer almıyor; kapanan teşvike dayalı 2027 bütçesi yapmayın ve yıl sonu işe alımlarını bildirge tarihiyle birlikte planlayın. SGK’nın ifadesine göre pencere içinde işe alınan sigortalılar için destek kendi süresi boyunca sürer.
Hesap: asgari ücretli bir çalışanda 6111
SGK’nın 2026 asgari ücreti (33.030 TL brüt) üzerinden kendi sunumundaki rakamlar şöyledir (imalat dışı işyeri):
| Kalem | Tutar (TL / ay) |
|---|---|
| Toplam prim (%38,75) | 12.799,13 |
| MYÖ indirimi, Hazine (%2) | 660,60 |
| 6111 katkısı, İşsizlik Sigortası Fonu (%19,75) | 6.523,43 |
| Toplam teşvik | 7.184,03 |
| Teşvik sonrası ödenecek prim (%17) | 5.615,10 |
İmalat işyerinde aynı çalışan için MYÖ indirimi 5 puan (1.651,50 TL) ve Fon katkısı %16,75 (5.532,53 TL) olur; toplam teşvik yine 7.184,03 TL’dir. Kalan %17, çalışanın payı olan %15 ile işverenin işsizlik sigortası payı olan %2’den oluşur: 4.954,50 + 660,60 = 5.615,10 TL.
Varsayımsal örnek. Bir limited şirket, 2026 Kasım’da işsiz bir kadını asgari ücretle işe alıyor ve ilave istihdam şartı sağlanıyor. 6111 olmadan işveren payı 33.030 × %23,75 = 7.844,63 TL’dir. Teşvikle işveren yalnızca 660,60 TL öder; aylık tasarruf 7.184,03 TL’dir. MYÖ indirimi zaten tüm işyerlerine uygulandığı için 6111’in ek katkısı yıllık yaklaşık 78.281 TL (6.523,43 × 12) olur. Teşvik süresi 6 ay ise toplam değer bu tutarın yarısıdır; süre 54 aya kadar çıkabilir.
Engelli sigortalı istihdamı: 4857 sayılı Kanun m.30
Kapsam. Özel sektör işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan işveren hissesinin tamamı Hazine’ce karşılanır; uygulama 01.07.2008’den beri sürer. Kanun metni, kontenjan fazlası engelli çalıştıran ya da yükümlü olmadığı halde engelli çalıştıran işverenleri de kapsar; SGK ve İŞKUR desteği, çalıştırılan her engelli sigortalı için asgari ücret düzeyindeki işveren hissesiyle sınırlı olarak anlatır. İŞKUR’un engelli statüsünde kayıt için aradığı eşik, engelli sağlık kurulu raporunda en az %40’lık fonksiyon kaybıdır; çalışanın raporunu bordro dosyanıza ekleyin.
Şartlar. SGK’nın listesi engelli sigortalı çalıştırılmasını, bildirgenin yasal süresinde verilmesini ve primlerin ödenmesini sayar. Kanun metni bunu şöyle ayrıntılandırır: aylık prim ve hizmet belgesi yasal süresinde verilmeli; sigortalı hissesi ile Hazine’nin karşılamadığı işveren hissesi ödenmiş olmalı; bu primler geç ödenirse Hazine’nin SGK’ya ödemesinden doğan gecikme zammı işverenden tahsil edilir. Yine kanun metnine göre Hazine’ce karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider ya da maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. SGDP’ye tabi çalışanlar ve yurt dışında çalıştırılan sigortalılar kapsam dışıdır.
Neyi karşılamaz? Destek, ücretin tamamını ya da tüm primleri karşılamaz. Hazine alt sınırı (33.030 TL) esas alır; ücretin bu sınırı aşan kısmına ilişkin primler işverende kalır. SGK’nın sunumundaki hesapta işsizlik sigortası işveren payı ve sigortalı payı da teşvik sonrası ödenecek tutarda yer alır.
Hesap: asgari ücretli ve 50.000 TL maaşlı engelli çalışan
Asgari ücretli engelli çalışanda rakamlar 6111 tablosuyla aynıdır: toplam prim 12.799,13 TL, teşvik 7.184,03 TL, ödenecek 5.615,10 TL.
Varsayımsal örnek. Brüt 50.000 TL maaşlı engelli bir çalışan için SGK’nın formülü (%2 × PEK + %19,75 × asgari ücret) şöyle uygulanır: toplam prim 50.000 × %38,75 = 19.375,00 TL; teşvik 1.000,00 + 6.523,43 = 7.523,43 TL; teşvik sonrası ödenecek 11.851,57 TL. Fark, desteğin asgari ücretle sınırlı olmasındandır: ücretin 33.030 TL’yi aşan 16.970 TL’lik kısmı için yaklaşık 6.236 TL’lik prim (16.970 × %36,75) teşvik dışında kalır.
Çalışanın vergisi: GVK 31 engellilik indirimi
Engellilik indirimi çalışanın kendi gelir vergisini ilgilendirir, işveren primini değil. GİB’in Şubat 2026 tarihli ücret geliri rehberine göre çalışma gücünün en az %80’ini kaybeden birinci, %60’ını kaybeden ikinci, %40’ını kaybeden üçüncü derece engelli sayılır ve 2026’da aylık 12.000 TL / 7.000 TL / 3.000 TL indirim ücret matrahından düşülür. Bakmakla yükümlü olunan engelli kişi için de uygulanır; dar mükellefler yararlanamaz. İndirim, sağlık kurulu raporundaki oranla birlikte bordro programına işlenmelidir.
Diğer çalışan bazlı teşvikler
SGK listesinde işsizlik ödeneği alanların istihdamı (4447/50), nakdî düzenli sosyal yardım alan haneden İŞKUR’a kayıtlı işsizlerin istihdamı (3294 ek m.5, 1 yıl) ve 2828 ek m.1 kapsamındaki kişilerin istihdamı (5 yıl) da bulunur. Bunların kapsam özeti teşvik rehberimizdeki tabloda yer alır. 4447/50 teşviki SGK’nın sunumuna göre 2 puanlık MYÖ indirimiyle birlikte uygulanmaz; 6111 ve engelli teşvikinde ise önce 2 (imalatta 5) puan düşülür, sonra Fon ya da Hazine katkısı hesaplanır.
Bildirimde dikkat edilecekler
- SGK’nın sunumunda 6111 teşviki 6111, engelli teşviki 14857 kanun numarasıyla gösterilir; bordroda doğru numarayı seçmek zorunludur.
- İşe girişi ilgili işe alım penceresinde, işe girişten önce bildirin; 6111’de ortalama sayıyı o tarihten geriye doğru çıkarın.
- Engelli çalışanın rapor oranını ve rapor geçerlilik süresini bordro dosyasında tutun.
- Teşvikli çalışan ayrıldığında yerine yapılan alımın ilave sayılıp sayılmadığını yeniden hesaplayın.
Sık yapılan hatalar
- 6111’i yalnızca “genç” sanmak. Teşvik 18 yaşından büyük kadınları ve mesleki belge sahiplerini de kapsar; belirleyici olan işsizlik süresi, ilave istihdam ve işe alım tarihidir.
- İlave şartını kontrol etmeden alım yapmak. Sayıyı ortalamanın üzerine çıkarmayan alım teşvik üretmez.
- Engelli desteğini “tüm maliyeti Hazine öder” diye sunmak. Destek asgari ücret tabanıyla sınırlıdır.
- Hazine’ce karşılanan primleri gider yazmak. Kanun bu tutarların gider ya da maliyet sayılmayacağını söyler.
Resmî kaynaklar
- SGK — Güncel sigorta primi teşvik, destek ve indirimleri (2026), madde 8 ve 9
- SGK Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü — Sigorta primi teşvikleri 2026 sunumu (6111 ve engelli teşviki örnekleri)
- İŞKUR — Engelli istihdamı
- GİB — Ücret geliri vergi rehberi (Şubat 2026), engellilik indirimi
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 4857 sayılı İş Kanunu, madde 30
Bordro ve teşvik kontrolü
Çalışan bazlı teşvikler işe giriş bildirgesinde ve ilk bordroda kazanılır ya da kaçırılır. Celikel CPA bordro hizmetleri kapsamında işe giriş kayıtlarını, ilave istihdam hesabını ve teşvik kanun numarasını bordro kapanışıyla birlikte kontrol edebilir.
- Bordro hizmetlerimizi inceleyin,
- Personel maliyetini görmek için 2026 işveren maliyeti hesaplama rehberine bakın,
- Kendi işyeriniz için bizimle iletişime geçin.
Türkiye’de uygulama desteğine mi ihtiyacınız var?
Muhasebe, vergi, bordro veya şirket işlemlerinizin somut durumunu ruhsatlı bir mali müşavirle değerlendirin.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
6111 teşviki 2027’de de uygulanır mı?
SGK’nın güncel sayfasına göre işe alım penceresi 31.12.2026’da kapanıyor. Bu tarihten önce işe alınan ve şartları sağlayan sigortalılar kendi destek süreleri boyunca yararlanır. 2027 işe alımları için bir uzatma duyurusu bulunmuyor.
Teşvik süresi kaç aydır?
6 ila 54 ay arasında. Süreyi sigortalının cinsiyeti, yaşı, mezuniyet durumu ve sahip olduğu belgeler belirler; kişiye özel süreyi SGK işveren ekranı ve 2011/45 sayılı genelge üzerinden doğrulayın.
Engelli çalıştırırsam işveren primini Hazine öder mi?
Asgari ücret düzeyine karşılık gelen (prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan) işveren hissesini öder. Bu sınırın üzerindeki kazanç için prim işverende kalır. Hazine’ce karşılanan primler vergi uygulamasında gider sayılmaz.
SGK borcum varsa bu teşviklerden yararlanabilir miyim?
6111’de SGK’ya borcun bulunmaması ya da yapılandırılmış borcun düzenli ödenmesi şarttır. Engelli teşvikinde SGK listesi borç şartı saymaz, ancak kanun metni sigortalı hissesi ile Hazine’nin karşılamadığı işveren hissesinin ödenmiş olmasını ister.
Emekli çalışan için bu teşvikler uygulanır mı?
Hayır. SGK, sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ve yurt dışında çalıştırılan sigortalılar için hem 6111 hem engelli teşvikinden yararlanılamayacağını belirtir.