Reeskont Hesaplama 2026 | Senet Bugünkü Değeri

Reeskont nedir?

Reeskont, vadesi henüz gelmemiş senede bağlı alacak veya borcun değerleme günündeki değerine indirilmesidir. Vergi Usul Kanunu’nun 281. maddesi vadesi gelmemiş senede bağlı alacakların, 285. maddesi ise senede bağlı borçların değerleme günü kıymetine indirilebilmesini düzenler 1.

Bir işletme alacak senetlerini reeskonta tabi tutarsa borç senetlerini de aynı işleme tabi tutmalıdır. İşlem yalnız matematiksel bir iskonto değildir; belgenin niteliği, vadesi ve işletmeyle ilişkisi de kontrol edilmelidir.

Reeskont hesaplama aracı

Her belge için alacak/borç yönünü, değerleme ve vade tarihlerini, nominal tutarı ve faiz oranını girin. Araç beş belgeyi birlikte hesaplayabilir ve sonuçları ayrı ayrı gösterir.

Reeskont formülü nasıl çalışır?

Vergi uygulamasında iç iskonto yöntemi kullanılır. Araç 360 gün esasıyla şu adımları izler:

Bugünkü değer = Nominal tutar ÷ [1 + (yıllık faiz oranı × gün ÷ 360)]

Reeskont tutarı = Nominal tutar − bugünkü değer

Örnek olarak 1.000.000 TL nominal değerli, değerleme gününden vadesine 90 gün kalan ve yıllık %42,25 oranlı bir senedin bugünkü değeri yaklaşık 904.466 TL; reeskont tutarı yaklaşık 95.534 TL olur. Yuvarlama ve kayıt politikası nedeniyle muhasebe yazılımınızda kuruş farkı oluşabilir.

Hangi faiz oranı kullanılmalı?

Senette faiz oranı açıklanmışsa bu oran kullanılır. Oran yazmıyorsa GİB’in 238 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği açıklamaları uyarınca TCMB’nin kısa vadeli avans işlemlerinde uyguladığı oran esas alınır 2.

TCMB’nin resmî tablosunda kısa vadeli avans oranı 17 Eylül 2025’ten itibaren %42,25 olarak gösterilmektedir 3. Araç bu nedenle %42,25 ile açılır. Oran zaman içinde değişebileceğinden hesaplama yaptığınız değerleme tarihi için yürürlükteki oranı kontrol edin. Senette yazılı bir oran varsa otomatik değeri mutlaka değiştirin.

Hangi alacak ve borçlara reeskont uygulanabilir?

Temel kontrol listesi şöyledir:

• Alacak veya borç değerleme gününde henüz vadesi gelmemiş olmalıdır.
• Kural olarak alacak veya borç senede bağlı olmalıdır.
• Belge işletmenin ticari kazancının elde edilmesi ve sürdürülmesiyle ilgili olmalıdır.
• Senedin üzerinde vade bulunmalıdır.
• Alacak senetlerine reeskont uygulanıyorsa borç senetleri de aynı şekilde ele alınmalıdır.
• İleri düzenleme tarihli çekler, 64 No.lu VUK Sirküleri kapsamındaki koşullarla reeskont uygulamasından yararlanabilir 4.

Vadesi geçmiş belgeler, hatır senetleri, avans niteliğindeki ödemeler, teminata veya tahsile verilen senetler ve şüpheli alacak karşılığı ayrılan kalemler dosya özelinde ayrıca değerlendirilmelidir. Araç, uygunluk kararını otomatik vermez.

92 günden uzun vadeli senet hesaplanabilir mi?

Evet. TCMB’nin kendi reeskont işlemlerindeki 92 günlük sınır, VUK kapsamında mükelleflerin reeskont hesabına getirilen genel bir sınır değildir. GİB’in resmî özelgesinde, değerleme gününde vadesine 92 günden fazla kalan senetler ile ileri düzenleme tarihli çekler için de reeskont uygulanabileceği açıklanmıştır 2.

Bu nedenle araç 92 günden uzun vadeyi engellemez; fiilî gün sayısını hesaplar. Yine de belgenin diğer reeskont koşullarını taşıması gerekir.

Alacak ve borç reeskontu muhasebeyi nasıl etkiler?

Genel yaklaşımda alacak senedi reeskontu dönem sonunda gider, borç senedi reeskontu gelir etkisi oluşturur; izleyen dönemin başında ters kayıt yapılır. Araçtaki “net dönem etkisi”, borç reeskontundan alacak reeskontunun çıkarılmasıyla gösterilir.

Bu gösterim tek başına yevmiye kaydı değildir. Tekdüzen hesap planı, önceki dönem ters kayıtları, yabancı para değerlemesi, şüpheli alacak durumu ve kurumun muhasebe politikası ayrıca kontrol edilmelidir. Dönem sonu kayıtlarınız için muhasebe hizmetleri ve vergi hizmetleri sayfalarını inceleyebilirsiniz.

Reeskont dosyasında hangi belgeler bulunmalı?

• Senet veya ileri düzenleme tarihli çek örneği
• Düzenleme ve vade tarihi
• Nominal tutar ve para birimi
• Senette yazılı faiz oranı veya değerleme tarihinde geçerli TCMB avans oranı
• Değerleme tarihi ve gün sayısı çalışma tablosu
• Alacak ve borç senetlerinin birlikte ele alındığını gösteren liste
• Belgenin ticari işlemle bağlantısını kuran fatura ve sözleşme
• Dönem sonu kayıtları ile izleyen dönem ters kayıtları

İlişkili taraf cari hesaplarının dönemsel faiz hesabı reeskonttan farklıdır. Böyle bir bakiye için adat hesaplama aracını; ilişkili işlemlerin daha geniş taraması için transfer fiyatlandırması risk analizi aracını kullanın.

Celikel CPA nasıl destek olur?

Senet listesini muhasebe kayıtlarıyla mutabık hale getirir, reeskonta uygun kalemleri ayırır, değerleme tarihinde doğru oranı doğrular ve dönem sonu ile ters kayıtları birlikte kontrol ederiz. Dövizli belgelerde kur değerlemesi ve reeskontun sırasını dosyanızın koşullarına göre inceleriz.

Dönem sonu reeskont çalışması için görüşme planlayın

Resmî kaynaklar

• [1] Vergi Usul Kanunu, Madde 281 ve 285 — Gelir İdaresi Başkanlığı

• [2] İç iskonto yöntemi, kısa vadeli avans oranı ve 92 günlük sürenin VUK uygulamasına etkisi — GİB özelgesi

• [3] Reeskont ve Avans Faiz Oranları — Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

• [4] İleri düzenleme tarihli çeklerde reeskont uygulaması, 64 No.lu VUK Sirküleri — TÜRMOB arşivindeki resmî metin

Sık sorulan sorular

Reeskont hesaplamasında hangi oran kullanılır?

Senette faiz oranı yazıyorsa bu oran kullanılır. Oran yazmıyorsa TCMB’nin değerleme tarihinde geçerli kısa vadeli avans oranı esas alınır. Araç 17 Eylül 2025’ten itibaren geçerli %42,25 oranıyla açılır; farklı bir değerleme tarihi veya senette yazılı oran için alanı değiştirmeniz gerekir.

Reeskont hesabında 360 mı 365 gün mü kullanılır?

VUK reeskont uygulamasında GİB’in açıkladığı iç iskonto formülü 360 gün esaslıdır. Araç bu nedenle seçenek sunmadan 360 gün kullanır. Adat veya sözleşmesel faiz hesabında kullanılan 365 günlük yaklaşım reeskont hesabına otomatik taşınmamalıdır.

92 günden uzun vadeli senede reeskont uygulanabilir mi?

Evet. GİB açıklamasına göre 92 günlük sınır TCMB’nin kendi reeskont kabul koşuludur; VUK’ta mükelleflerin daha uzun vadeli senetlerine reeskont uygulamasını engelleyen genel bir hüküm değildir. Belgenin diğer reeskont şartlarını taşıması yine gerekir.

İleri tarihli çeklere reeskont uygulanabilir mi?

64 No.lu VUK Sirküleri, ileri düzenleme tarihli çeklerin değerleme gününde vadesi gelmemiş senede bağlı alacak ve borçlar için öngörülen reeskont uygulamasından yararlanabileceğini açıklar. Çekin gerçek ticari işlemle ilişkisi ve diğer koşullar ayrıca kontrol edilmelidir.

Cari hesap bakiyesine reeskont uygulanır mı?

Vadesi gelmemiş senede bağlı olmayan sıradan cari hesap bakiyesi, yalnız vadesi bulunduğu gerekçesiyle reeskonta tabi tutulmaz. İlişkili taraf finansman bakiyesi için emsal faiz ve adat hesabı ayrı bir konudur. Belgenin hukuki niteliği muhasebe kaydından önce incelenmelidir.

Hesapladığım tutarlar kaydediliyor mu?

Hayır. Tarih, oran ve nominal tutarlar tarayıcınızda işlenir; sunucuya veya Analytics’e gönderilmez. Analytics’e yalnız aracın tamamlandığı ve araç türünün “reeskont” olduğu bilgisi iletilir.