Bu araç neyi ölçer?

Transfer fiyatlandırması risk analizi; şirketinizin vergi cezası alıp almayacağını veya incelemeye seçilip seçilmeyeceğini tahmin etmez. İlişkili taraf işlemlerinde hangi dosyaların önce incelenmesi gerektiğini gösterir.

Model beş alanı değerlendirir:

İşlem ve ilişkili kişi kapsamı
Grup içi finansman ve cari hesaplar
Fiyatlandırması hassas hizmet, gayrimaddi hak ve yeniden yapılanmalar
Sözleşme, emsal çalışma ve muhasebe mutabakatı
Önceki inceleme veya bilgi talepleri

“Bilinmiyor” yanıtı sıfır risk kabul edilmez. Çünkü ilişkili işlem kapsamının veya raporlama yükümlülüğünün henüz belirlenmemiş olması başlı başına inceleme gerektiren bir bilgi boşluğudur.

Transfer fiyatlandırması inceleme önceliğinizi ölçün

1. Şirketin ortak, grup şirketi veya diğer ilişkili kişilerle işlemi var mı? Mal, hizmet, kiralama, ücret, finansman ve benzeri işlemleri birlikte düşünün.
2. Yurt dışındaki ilişkili kişilerle işlem veya dönem sonu bakiye var mı? Ana ortak, iştirak, grup şirketi, şube veya ilişkili gerçek kişileri kapsar.
3. Ortaklar cari hesabı, grup kredisi, nakit havuzu veya faizsiz bakiye var mı? Uzun süre açık kalan ticari bakiyeler de finansman niteliği kazanabilir.
4. Grup içi garanti, kefalet, teminat veya kredi desteği bulunuyor mu? Bedelsiz verilen garantiler de fiyatlandırma ve fayda analizi gerektirebilir.
5. Yönetim, danışmanlık, IT, pazarlama veya merkez hizmet bedeli ödeniyor mu? Hizmetin fiilen alınması, fayda testi ve maliyet dağıtım anahtarı önemlidir.
6. Royalti, marka, yazılım, know-how veya başka gayrimaddi hak işlemi var mı? Hak sahipliği ile ekonomik katkının aynı tarafta olup olmadığını değerlendirin.
7. Yıl içinde işlev, risk, müşteri, sözleşme veya değerli varlık aktarımı oldu mu? Yeniden yapılanmalar tek seferlik tazminat veya değerleme ihtiyacı yaratabilir.
8. Şirket zarar ederken grup içindeki karşı taraflar düzenli kâr elde ediyor mu? Sürekli zarar tek başına ihlal değildir ancak fiyatlandırma ve iş modeli açıklaması ister.
9. İlişkili işlemlerin yazılı sözleşmesi veya güncel eki eksik mi? Sözleşme ile fiilî uygulamanın birbiriyle uyumlu olması gerekir.
10. Fiyat, marj veya faiz oranını destekleyen güncel emsal çalışma eksik mi? Yalnız grup politikası veya tek bir banka ekran görüntüsü her durumda yeterli olmayabilir.
11. İşlem listesi, faturalar, cari hesap ve kurumlar vergisi formu arasında mutabakat eksiği var mı? Raporun muhasebe ve beyanname rakamlarıyla izlenebilir olması gerekir.
12. Yıllık rapor, genel rapor veya ülke bazlı raporlama kapsamı henüz belirlenmedi mi? Yükümlülük türü şirketin ve çok uluslu grubun koşullarına göre ayrıca belirlenir.
13. Daha önce transfer fiyatlandırması hakkında vergi incelemesi, bilgi talebi veya eleştiri oldu mu? Geçmiş bulgular yeni dönem dosyasının önceliğini artırır.

İnceleme önceliği skoru—

Bütün soruları yanıtlayarak analizi tamamlayın.

Öncelikli kontrol alanları

Analiz sonrası öneriler burada gösterilir.

Bu skor bir vergi incelemesi olasılığı, ceza tahmini veya mevzuata uygunluk kararı değildir. Yalnız hangi işlemlerin önce incelenmesi gerektiğini gösteren Celikel CPA değerlendirme modelidir. Yanıtlar tarayıcınızda kalır.

Skor nasıl yorumlanmalı?

| Skor | Sonuç | Önerilen yaklaşım | |---|---|---| | 0–19 | Düşük inceleme önceliği | Yıllık kapanışta kapsam ve işlem listesini teyit edin | | 20–39 | Orta inceleme önceliği | Eksik sözleşme ve mutabakatları dönem kapanmadan tamamlayın | | 40–64 | Yüksek inceleme önceliği | İşlem bazlı emsal ve belge dosyasını öncelikli çalışma haline getirin | | 65–100 | Çok yüksek inceleme önceliği | Finansman, fiyatlandırma ve beyanname dosyasını birlikte inceleyin |

Skor, işlem tutarını veya olası vergi farkını ölçmez. Küçük tutarlı ancak belgesiz bir işlem ile yüksek tutarlı ve güçlü belgelenmiş bir işlem aynı şekilde değerlendirilmemelidir. Araç ilk taramayı yapar; önemlilik ve parasal etki ikinci aşamada hesaplanır.

Neden ilişkili taraf işlemleri ayrıca incelenir?

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 13. maddesi; ilişkili kişilerle yapılan mal veya hizmet alım-satımında fiyat veya bedelin emsallere uygun olmasını ister. Ödünç para alma ve verme, kiralama, ücret ve benzeri ödemeler de bu kapsamda işlem sayılır 1.

Kanun yalnız fiyat sonucuna bakmaz. Emsallere uygun fiyat veya bedele ilişkin hesaplama, kayıt, cetvel ve belgelerin ispat edici kâğıt olarak saklanmasını da öngörür. Bu nedenle iyi bir sonuç kadar sonuca nasıl ulaşıldığının gösterilmesi önemlidir.

En çok hangi işlemler dikkat gerektirir?

Grup içi finansman ve ortaklar cari hesabı

Faizsiz veya uzun süre açık kalan bakiyeler, grup kredileri, nakit havuzu, garanti ve kefalet işlemleri ayrı finansman analizi gerektirebilir. Dönemsel faiz etkisini görmek için adat hesaplama aracını kullanabilirsiniz; ancak emsal faiz seçimi ayrıca belgelenmelidir.

Yönetim ve merkez hizmet bedelleri

Yalnız fatura veya sözleşme bulunması hizmetin emsale uygun olduğunu kanıtlamaz. Hizmetin fiilen alındığı, şirkete fayda sağladığı, mükerrer olmadığı ve maliyet dağıtım anahtarının makul olduğu gösterilmelidir.

Royalti ve gayrimaddi haklar

Marka, yazılım, patent, know-how ve benzeri haklarda hukuki sahiplik ile ekonomik katkı farklı taraflarda olabilir. Kullanılan hak, sağlanan fayda ve fiyatlandırma yöntemi birlikte değerlendirilmelidir.

Yeniden yapılanma ve sürekli zarar

Fonksiyon, risk, müşteri veya değerli varlıkların grup içinde taşınması tek seferlik bir fiyatlandırma veya tazminat konusu oluşturabilir. Şirketin uzun süre zarar ederken ilişkili tarafların istikrarlı kâr elde etmesi de iş modeli açıklamasını önemli hale getirir.

Hangi belgeler hazırlanmalı?

İlişkili kişi ve şirket envanteri
İşlem türü, taraf, ülke, para birimi ve tutar bazında yıllık işlem listesi
Yazılı sözleşmeler ve dönem içindeki değişiklikler
Fatura, cari hesap ve ödeme mutabakatı
Fonksiyon, varlık ve risk analizi
Seçilen transfer fiyatlandırması yöntemi
Karşılaştırılabilir işlem veya şirket emsal çalışması
Grup içi hizmetlerde fayda testi ve dağıtım anahtarı
Finansman işlemlerinde vade, teminat, kredi riski ve faiz dayanağı
Kurumlar vergisi beyannamesi ekleriyle rapor mutabakatı

Belgelendirme yükümlülüğü her şirket için aynı değildir. Yıllık transfer fiyatlandırması raporu, genel rapor ve ülke bazlı raporlama kapsamı; şirketin mükellefiyet türü, işlem tarafları ve çok uluslu grubun büyüklüğü gibi koşullara göre ayrı belirlenir. Güncel tebliğ bu üç katmanlı belgelendirme yapısını ve kapsam kurallarını açıklar 2.

Celikel CPA incelemeyi nasıl yürütür?

Önce ilişkili kişi envanteri ve muhasebe hareketlerini çıkarırız. Daha sonra işlemleri finansman, mal, hizmet, gayrimaddi hak ve diğer gruplara ayırır; sözleşme, fatura ve beyanname kayıtlarını mutabık hale getiririz. En yüksek etkili işlemler için yöntem ve emsal çalışmasını, daha düşük etkili işlemler için orantılı belge setini planlarız.

Bu süreç vergi hizmetleri, muhasebe hizmetleri ve mali müşavirlik danışmanlığı ile aynı veri akışında yürütülebilir. İngilizce kapsam açıklaması için Turkey transfer pricing guide sayfasını inceleyebilirsiniz.

Transfer fiyatlandırması dosyanızı değerlendirmek için görüşme planlayın

Resmî kaynaklar

[1] 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, Madde 13 — Gelir İdaresi Başkanlığı

[2] Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğ, güncel konsolide metin — Gelir İdaresi Başkanlığı
[3] Kurumlar vergisi beyannamesinde transfer fiyatlandırması bilgileri — GİB kurumlar vergisi rehberi

Sık sorulan sorular

Yüksek skor vergi cezası alınacağı anlamına gelir mi?

Hayır. Skor yalnız belge ve işlem inceleme önceliğini gösterir. Vergi sonucu; işlem tutarı, uygulanan fiyat, seçilen yöntem, emsal aralık, sözleşme ve fiilî uygulama birlikte incelendikten sonra belirlenebilir.

İlişkili kişi kimdir?

Şirket ortakları, şirketin veya ortaklarının doğrudan ya da dolaylı olarak bağlı bulunduğu, yönettiği, denetlediği veya nüfuzu altında tuttuğu kişi ve kurumlar ilişkili kişi kapsamında olabilir. Somut ortaklık ve kontrol yapısı KVK 13 ve güncel tebliğe göre değerlendirilmelidir.

Faizsiz ortaklar cari hesabı risk oluşturur mu?

İşlemin niteliğine ve koşullarına göre oluşturabilir. Uzun süre açık kalan faizsiz bakiye, ilişkili kişiye finansman hizmeti verildiği iddiasına konu olabilir. Bakiye süresi, para birimi, vade ve emsal faiz dayanağı belgelenmelidir.

Her şirket transfer fiyatlandırması raporu hazırlamak zorunda mı?

Hayır. Rapor ve belgelendirme türleri şirketin mükellefiyetine, ilişkili işlem taraflarına ve çok uluslu grup koşullarına göre değişir. Buna karşılık emsallere uygunluğu destekleyen kayıtların saklanması daha geniş bir temel yükümlülüktür.

Yanıtlar Celikel CPA’ya gönderiliyor mu?

Hayır. Analiz tarayıcı içinde çalışır. Verdiğiniz Evet, Hayır veya Bilinmiyor yanıtları sunucuya ve Analytics’e gönderilmez. Analytics yalnız aracın tamamlandığını kişisel veri içermeden kaydedebilir.

Transfer Fiyatlandırması Risk Analizi 2026