Kısa yanıt
Dönem sonu vadeli çek ve senetlerin bugünkü peşin değerine indirgenmesi rehberi. VUK 281-285 Reeskont hesabı, TCMB faiz oranları, 122 ve 322 hesap kayıtları.
Dönem sonlarında, şartları taşıyan vadesi gelmemiş senetli alacak ve borçlar VUK hükümlerine göre reeskont edilebilir. Reeskont, her işletme ve her geçici vergi döneminde otomatik zorunlu bir işlem değildir; kayıtların ve seçilen yöntemin mevzuatla uyumu ayrıca değerlendirilir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 281 ve 285. maddeleri uyarınca uygulanan reeskont, şartları sağlanan alacak ve borç senetlerinin değerleme günündeki değerinin iç iskonto yöntemiyle hesaplanmasına dayanır. Çeklerde de vade ve sirkülerdeki koşullar önem taşır.
Bu rehberde, faiz oranının nasıl seçileceğini, iç iskonto formülünü ve senet/çek uygulamasındaki temel koşulları özetliyoruz. Faiz oranları değişebildiği için belirli bir oranı sabit kabul etmeyin.
1. Reeskontun Şirket Kârına ve Vergisine Etkisi
Reeskontun Vergisel Etkisi
Alacak Senetleri / Çekler
(121 Alacak Senetleri & 101 Vadeli Çekler)
GİDER YAZILIR (657 Reeskont Faiz Gideri)
Kurumlar Vergisi matrahını DÜŞÜRÜR!
Borç Senetleri / Çekler
(321 Borç Senetleri & 103 Çekler)
GELİR YAZILIR (647 Reeskont Faiz Geliri)
Kurumlar Vergisi matrahını ARTIRIR!
2. İç İskonto Reeskont Hesaplama Formülü
VUK tebliğleri uyarınca reeskont tutarı İç İskonto Yöntemi ile hesaplanır:
Reeskont Tutarı = (Nominal Değer × Faiz Oranı × Gün Sayısı) / (36.500 + (Faiz Oranı × Gün Sayısı))
- Nominal Değer: Senedin veya çekin üzerinde yazılı toplam tutar.
- Faiz Oranı: VUK Genel Tebliği uyarınca senet üzerinde faiz oranı belirlenmişse bu oran; aksi durumda hesaplamada TCMB’nin kısa vadeli avans işlemlerine uyguladığı faiz oranı esas alınır. Reeskont iskonto oranı ile avans faiz oranı aynı değildir; dönem tarihine uygun oranı TCMB’den kontrol edin.
- Gün Sayısı: Bilanço tarihi (örneğin 31 Aralık) ile senedin vadesi arasındaki kalan gün sayısı.
3. Reeskontta “Birliktelik Kuralı” (Zorunlu Kural!)
VUK 285. madde uyarınca borç senetlerinin reeskontunda alacak senetleri için öngörülen şartlar uygulanır. İşletme alacak senetlerini reeskont ediyorsa borç senetlerini de aynı esaslar çerçevesinde değerlendirmelidir. “Birlikte uygulama” sonucunu dönem, mükellef türü ve senetlerin niteliğine göre mali müşavirle teyit edin.
4. Vadeli Çeklerde Reeskont Ayrılabilir mi?
Vadeli çekler için VUK 64 sıra no.lu Sirkülerde açıklanan şartlar dikkate alınır. Çekin ileri tarihli olması tek başına yeterli değildir; çekin alacak/borç senedi olarak değerlemeye alınması, vadesi ve diğer yasal koşulların sağlanması gerekir. Somut çekin reeskonta uygunluğunu belge bazında doğrulayın.
Resmî kaynaklar
Dönem Sonu Değerleme ve Reeskont Danışmanlığı
Vadeli çek ve senet portföylerinin TCMB faiz oranlarıyla reeskont simülasyonları ve dönem sonu bilançolarının hazırlanması için Celikel CPA, şirketlere profesyonel mali müşavirlik desteği sağlamaktadır.
- Doğrudan hesaplamak için Reeskont Hesaplama Aracımızı kullanın,
- Muhasebe hizmetleri için Muhasebe Hizmetlerimizi inceleyin,
- Dönem sonu mali değerlemeleriniz için bizimle hemen iletişime geçin.
Türkiye’de uygulama desteğine mi ihtiyacınız var?
Muhasebe, vergi, bordro veya şirket işlemlerinizin somut durumunu ruhsatlı bir mali müşavirle değerlendirin.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Banka kredileri için senet reeskontu yapılır mı?
Reeskont hükümleri senetli alacak ve borçlara ilişkindir; banka kredisi bakiyesi sırf faiz içerdiği için senet reeskontu sayılmaz. Krediye bağlı faiz ve değerleme kayıtları kendi sözleşmesi ve vergi hükümlerine göre ele alınır.
Reeskont kaydı yeni yılda nasıl kapatılır?
Reeskont kayıtlarının izleyen dönemde kapatılması ve yeni dönem değerlemesi, işletmenin hesap planı ve dönem sonu muhasebe politikasına uygun yürütülür. Kapanış tarihi ve kayıt yöntemi muhasebe kayıtlarıyla tutarlı olmalıdır.