Kısa yanıt
İşe iade sürecinde arabuluculuk süreleri, boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatının bordro ve vergi yönü.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 18-21. maddeleri, belirli koşullardaki işçiler için işe iade güvencesi düzenler. Genel olarak işyerinde en az 30 işçi ve işçide en az altı aylık kıdem koşulları aranır; kanunda işveren vekilleri ve yer altı işlerinde çalışanlar için özel hükümler bulunur. İşçinin aynı işverenin bir veya birden fazla işyerindeki toplam çalışan sayısı ve sözleşme türü de değerlendirilir.
Feshin geçersizliğine karar verilmesi veya arabuluculukta işe başlatmama konusunda anlaşılması halinde boşta geçen süre için en çok dört aya kadar ücret ve diğer haklar, işe başlatmama halinde ise dört ila sekiz aylık ücret tutarında tazminat gündeme gelebilir. Tutar, karar veya anlaşma ve olayın koşullarına göre belirlenir.
Bu rehberde, 2026 yılı güncel mevzuatıyla işe iade tazminatlarının bordrolaştırılmasını, SGK ek bildirge süreçlerini ve vergi muafiyetlerini açıklıyoruz.
İşe İade Kararı Sonrası 2 Temel Mali Yükümlülük
İşe İade Mahkeme / Arabuluculuk Kararı
1. Boşta Geçen Süre Ücreti (En Çok 4 Ay)
Normal çalışma ücreti niteliğindedir
İlgili dönem ve ödeme niteliğine göre bordro ve bildirim yapılır
2. İşe Başlatmama Tazminatı (4-8 Ay)
İşçi işe geri başlatılmazsa ödenir
GVK 25/1 gelir vergisi istisnası
Damga vergisi/SGK durumu kalem bazında kontrol edilir
1. Boşta Geçen Süre Ücreti (4 Aya Kadar) Muhasebesi
Mahkeme veya arabuluculuk anlaşmasıyla kararlaştırılan 4 aya kadar olan boşta geçen süre ücreti:
- Hukuki Niteliği: İşçinin sanki fiilen çalışmış gibi hak kazandığı normal ücret niteliğindedir.
- Bordro ve bildirim: Ücret ve diğer hakların hangi aylara ait olduğu karar/anlaşma ve ödeme kayıtları üzerinden belirlenir. SGK ve vergi kayıtlarının düzeltilme yöntemi somut dosyaya ve yürürlükteki idari kurallara göre tespit edilir; her dosyada aynı ek beyan takvimi varsayılmamalıdır.
- Bu dönem için önceden ödenen işsizlik ödeneğinin mahsup ve iade işlemleri doğabilir; tutar ve süreç İŞKUR kayıtlarıyla doğrulanmalıdır.
2. İşe Başlatmama Tazminatı (4-8 Ay Maaş) ve Vergi Muafiyeti
Mahkeme kararının kesinleşmesinden sonra işçi 10 iş günü içinde işe başlamak için başvurur, ancak işveren işçiyi 1 ay içinde işe başlatmazsa:
- İşveren, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için başvuran işçiyi bir ay içinde işe başlatmazsa, İş Kanunu m.21 uyarınca mahkemece belirlenen dört ila sekiz aylık ücret tutarındaki tazminatı öder. Arabuluculuk anlaşmasıyla işe başlatmama kararlaştırılmışsa anlaşma metni esas alınır.
- İş Kanunu m.21’e göre ödenen işe başlatmama tazminatı GVK 25/1 kapsamında gelir vergisinden istisnadır. İkale veya başka adla yapılan ödemeler otomatik olarak aynı istisnaya girmez.
- SGK primi ve damga vergisi değerlendirmesi ödeme kaleminin hukuki niteliğine göre yapılır; bütün fesih ödemeleri için tek kesinti kuralı uygulanmamalıdır.
3. Daha Önce Ödenen Kıdem ve İhbar Tazminatının Durumu
İşçi işe başlatılırsa:
- Fesih işlemi hükümsüz hale geldiğinden, fesih anında işçiye ödenen kıdem ve ihbar tazminatları işçiden mahsup edilir; kıdem süresi sıfırlanmayıp kesintisiz devam eder.
- İşçi işe başlatılmazsa:
- Kıdem ve ihbar haklarının doğup doğmadığı ve hesabı önceki ödemeler, kıdem süresi, ücret ve karar/anlaşma hükümleriyle incelenir. Boşta geçen süre kıdem hesabını etkileyebilir; her dosyada aynı farkın doğduğu varsayılmamalıdır.
İş Hukuku ve İşe İade Bordro Yönetimi
İşe iade kararlarının bordroya yansıtılması, geriye dönük SGK ek beyannameleri ve vergi istisnalarının hatasız kurgulanması için Celikel CPA, işverenlere ve insan kaynakları birimlerine profesyonel mali danışmanlık sunmaktadır.
- Bordro Hizmetlerimizi inceleyin,
- İhbar tazminatı detayları için İhbar Tazminatı Rehberimize bakın,
- İşe iade bordro hesaplamalarınız için bizimle hemen iletişime geçin.
Resmî kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu, madde 18-21
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu
- GİB, Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 303), m. 11
Türkiye’de uygulama desteğine mi ihtiyacınız var?
Muhasebe, vergi, bordro veya şirket işlemlerinizin somut durumunu ruhsatlı bir mali müşavirle değerlendirin.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
İşe iade için arabulucuya başvuru süresi ne kadardır?
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurulmalıdır. Arabuluculuk sonunda anlaşma olmazsa son tutanağın düzenlenmesinden itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılması gerekir.
30’dan az işçi çalıştıran şirketlerde işe iade davası açılabilir mi?
Genel olarak 30 işçi eşiği sağlanmıyorsa işe iade güvencesi uygulanmaz. Ancak başka işçilik alacakları, fesih türüne bağlı tazminatlar veya sözleşme/toplu iş sözleşmesi hakları ayrıca gündeme gelebilir; bunlar dosya koşullarına göre değerlendirilir.