İhracat Bedellerini Yurda Getirme Zorunluluğu: İBKB ve DAB (2026)

Türkiye’den yurt dışına mal ihracatı yapan tüm şirketlerin uymak zorunda olduğu en kritik kambiyo yükümlülüğü İhracat Bedellerinin Yurda Getirilmesi ve İBKB Düzenlenmesi Zorunluluğudur.

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin TCMB İhracat Genelgesi uyarınca; Türkiye’de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedellerin fiili ihraç (intaç) tarihinden itibaren en geç 180 gün içinde Türkiye’ye getirilmesi ve aracı bankalar nezdinde İhracat Bedeli Kabul Belgesi’ne (İBKB) bağlanması yasal zorunluluktur.

Bu rehberde, 2026 yılı güncel kambiyo mevzuatıyla ihracat bedeli kapatma sürelerini, TCMB’ye zorunlu döviz satış oranlarını, terkin limitlerini ve cezai yaptırımları inceliyoruz.

İhracat Bedeli Yurda Getirme Süreci (180 Gün Kuralı)

graph TD
    A[Fiili İhraç / Gümrük Çıkış Tarihi - İntaç] --> B[Maksimum 180 Gün İçinde Döviz Transferi]
    B --> C[Banka Tarafından İBKB Düzenlenmesi]
    C --> D[TCMB'ye Zorunlu Döviz Satışı (%30-%40) & DAB Üretimi]
    D --> E[Gümrük Beyannamesi Hesabının Kapatılması]

1. 180 Günlük Yasal Süre: İhracat bedelinin, fiili ihraç tarihinden itibaren en geç 180 takvim günü içinde doğrudan ihracatı yapan şirketin Türkiye’deki banka hesabına gelmesi gerekir.
2. İBKB (İhracat Bedeli Kabul Belgesi): Banka gelen SWIFT bedelini ilgili Gümrük Beyannamesi (GÇB) ile eşleştirerek İBKB düzenler.
3. TCMB’ye Zorunlu Döviz Satışı: İBKB’ye bağlanan ihracat bedellerinin belirlenen yasal oranı (güncel mevzuata göre yaklaşık %30-%40), işlem kuru üzerinden Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na satılır ve kalan döviz şirketin serbest kullanımına bırakılır.

Terkin Limitleri (Küçük Tutarlı İhracatlarda Muafiyet)

İhracatçılara bürokratik kolaylık sağlamak amacıyla TCMB İhracat Genelgesi’nde terkin (hesap kapatma) limitleri belirlenmiştir:

| Terkin Türü | Limit & Kural | Açıklama | |---|---|---| | Tam Muafiyet Sınırı | 15.000 USD’ye kadar | Her bir gümrük beyannamesi için 15.000 USD’ye kadar olan ihracat bedellerinin yurda getirilmesi zorunlu değildir; bankalarca doğrudan terkin edilir. | | Oransal Terkin Sınırı | 30.000 USD’ye kadar | 15.000 USD ile 30.000 USD arasındaki açık kalan ihracat hesapları, mücbir sebep aranmaksızın bankalar tarafından terkin edilerek kapatılır. | | Yurt Dışı Gider Terkini | İhracat Bedelinin %33’ü | Navlun, sigorta, komisyon gibi yurt dışı masraflar tevsik edilmek kaydıyla ihracat bedelinden düşülebilir. |

İhracat Bedelini Süresinde Getirmemenin Cezaları (Kambiyo İhtarı)

180 günlük süre içinde bedeli getirilmeyen ve banka hesabı kapatılmayan gümrük beyannameleri için:

1. Banka İhbarı: Aracı banka, hesabı açık kalan ihracatçıyı bağlı bulunduğu Vergi Dairesi Başkanlığı’na / Defterdarlığa bildirir.
2. 90 Günlük Ek Süre (İhtarname): Vergi dairesi ihracatçıya resmi tebligat göndererek 90 gün içinde hesabın kapatılmasını veya mücbir sebep belgesi ibraz edilmesini ister.
3. Cumhuriyet Savcılığı ve İdari Para Cezası: 90 günlük ek sürede de hesap kapatılmazsa dosya Cumhuriyet Başsavcılığı’na intikal ettirilir ve 1567 sayılı Kanun uyarınca yurda getirilmeyen bedelin %5’i oranında İdari Para Cezası uygulanır.

Mücbir Sebep ve Haklı Durumlar (Süre Uzatımı)

Aşağıdaki durumlarda resmi belgelerle kanıtlanmak şartıyla Vergi Dairesi tarafından ek süre (6 aydan 24 aya kadar) verilebilir:

• Alıcı firmanın iflas etmesi, konkordato ilan etmesi veya tasfiyeye girmesi,
• İthalatçı ülkedeki savaş, ambargo, doğal afet veya bankacılık kısıtlamaları,
• İhraç edilen malların hasara uğraması, gümrükte el konulması veya ticari dava açılması.

Kambiyo Mevzuatı ve İhracat Muhasebesi Yönetimi

İhracat hesaplarının bankalarda açık kalmaması, İBKB/DAB entegrasyonlarının zamanında yapılması ve kambiyo cezalarından korunmak profesyonel dış ticaret muhasebesi gerektirir. Celikel CPA, ihracatçı şirketlerin tüm kambiyo ve vergi süreçlerini titizlikle takip etmektedir.

• Dış Ticaret Hizmetlerimizi inceleyin,
• İhracat vergi muafiyetleri için KDV İstisnası Rehberimize bakın,
• Kambiyo dosyalarınız için bizimle hemen iletişime geçin.