Kısa yanıt
İhracatçılar için TCMB %2 döviz dönüşüm desteği ve İBKB döviz bozdurma. Zorunlu TCMB devir oranı, 1 ay döviz almama taahhüdü ve 649 hesap gelir muhasebesi.
Türkiye’de mal ve hizmet ihracatı yapan şirketlerin yurt dışından getirdikleri dövizleri Türk Lirası’na çevirmelerini teşvik etmek ve şirketlerin finansman maliyetlerini düşürmek amacıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından Döviz Dönüşüm Desteği (İhracatçıya %2 Ek Prim) sunulmaktadır.
TCMB İhracat Genelgesi ve ilgili tebliğler uyarınca; Türkiye’ye getirilen ihracat bedeli dövizlerin banka aracılığıyla Merkez Bankası’na satılması karşılığında, dönüştürülen tutarın %2’si kadar nakit hibe prim doğrudan ihracatçı şirketin TL hesabına aktarılmaktadır.
Bu rehberde, 2026 yılı güncel mevzuatıyla TCMB zorunlu döviz devir oranlarını, %2 dönüşüm desteği alma şartlarını, 1 ay döviz almama taahhüdünü ve muhasebe kayıtlarını inceliyoruz.
1. TCMB %2 Döviz Dönüşüm Desteği Nasıl Çalışır?
%2 TCMB Döviz Dönüşüm Döngüsü
1. İhracat Bedeli Gelir
(100.000 USD İhracat Bedeli İBKB'ye bağlanır)
2. Döviz TL'ye Çevrilir
(Merkez Bankası kurundan TL'ye dönüştürülür)
3. %2 Hibe Hesaba Yatar
(Dönüştürülen tutarın %2'si nakit prim olarak ödenir)
Şartlar ve Taahhütler:
- İhracat Bedeli Kabul Belgesi (İBKB) / DAB: Yurt dışından getirilen dövizin ihracat veya döviz kazandırıcı hizmet karşılığı olduğunu gösteren İBKB veya DAB düzenlenmelidir.
- 1 Ay Döviz Almama Taahhüdü: Şirket banka üzerinden dönüşüm desteği aldığı tarihten itibaren en az 1 ay süreyle döviz satın almayacağını taahhüt eder.
- Taahhüdün İhlali: 1 ay içinde döviz alan şirketlerden ödenen %2’lik destek faiziyle birlikte geri tahsil edilir ve şirket 1 yıl sistemden men edilir.
2. TCMB Zorunlu Döviz Satış Oranı
- TCMB İhracat Genelgesi Ek 1. maddesi uyarınca; İBKB’ye bağlanan mal ihracatı bedellerinin asgari %30 - %40’lık kısmının doğrudan Merkez Bankası’na satılması (TCMB kuru üzerinden bozdurulması) yasal zorunluluktur.
- Kalan %60-%70’lik kısım ise şirketin tasarrufundadır; dilerse döviz hesabında tutabilir veya %2 prim desteğinden yararlanarak tamamını TL’ye çevirebilir.
3. %2 Dönüşüm Desteğinin Muhasebe Kaydı (649 Hesap)
TCMB tarafından şirketin banka hesabına yatırılan %2 prim tutarı:
- Şirketin 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar (veya 602 Diğer Gelirler) hesabına kaydedilir ve dönemin Kurumlar Vergisi matrahına eklenir.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 102 BANKALAR HESABI (TL) | 70.000 TL | |
| 649 DİĞER OLAĞAN GELİRLER | 70.000 TL |
(TCMB %2 İhracat Döviz Dönüşüm Desteği Gelir Kaydı)
Kambiyo Mevzuatı ve İhracat Finansmanı Danışmanlığı
İBKB ve DAB kapatma süreçleri, TCMB döviz dönüşüm desteği taahhüt takibi ve kambiyo risk yönetimi için Celikel CPA, ihracatçı şirketlere profesyonel mali danışmanlık sunmaktadır.
- Dış Ticaret Hizmetlerimizi inceleyin,
- İBKB zorunlulukları için İBKB ve DAB Rehberimize bakın,
- İhracat finansman desteğiniz için bizimle hemen iletişime geçin.
Türkiye’de uygulama desteğine mi ihtiyacınız var?
Muhasebe, vergi, bordro veya şirket işlemlerinizin somut durumunu ruhsatlı bir mali müşavirle değerlendirin.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Hizmet ihracatı yapan yazılım ve sağlık turizmi şirketleri de %2 destek alabilir mi?
Evet! Döviz kazandırıcı hizmet ihracatı (yazılım, turizm, lojistik, sağlık vb.) yapan şirketler de getirdikleri dövizleri DAB ile TL’ye dönüştürdüklerinde %2 TCMB desteğinden yararlanabilirler.
Destek tutarı üzerinden vergi kesilir mi?
Dönüşüm desteği üzerinden herhangi bir stopaj veya KDV kesilmez; net tutar hesaba geçer ve dönem sonunda kurum kazancına eklenir.