Vergi ve SGK Yapılandırma Kanunları Rehberi (2026)

Türkiye’de TBMM zaman zaman kamu alacaklarının yeniden yapılandırılmasına ilişkin kanunlar çıkarmıştır (7256, 7326 ve 7440 sayılı kanunlar gibi). Bu kanunlar mükelleflerin birikmiş vergi borçlarını faiz indirimleriyle taksitlendirmelerine, kayıtlarını fiili duruma uygun hale getirmelerine ve belirli yıllar için vergi incelemesinden korunmalarına imkan tanımıştır.

Güncel durum (Ekim 2026): 7440 sayılı Kanun (Resmî Gazete, 12.03.2023, sayı 32130) kapsamındaki borç yapılandırması, matrah artırımı ve kasa/stok düzeltmesi imkanlarının başvuru süreleri sona ermiştir (genel süreler 2023 yılında dolmuştur); 7256 ve 7326 sayılı kanunların başvuru dönemleri de kapanmıştır. Bu yazının yayımlandığı tarih itibarıyla yeni bir genel matrah artırımı veya kasa/stok affı bulunmamaktadır. 2026’da başvurulabilecek seçenekler aşağıdaki 1. bölümdedir; 2. bölüm, geçmiş uygulamanın nasıl işlediğini anlamak isteyenler için tarihçe niteliğindedir.

Bu rehberde, 2026’da kullanılabilecek tecil ve varlık barışı düzenlemelerini; ardından 7440 sayılı Kanun’la uygulanan ve süresi kapanan yapılandırma, matrah artırımı ve kasa/stok affı mekanizmalarını inceliyoruz.

1. 2026’da Başvurulabilecek Seçenekler

Tecil: Amme Alacaklarının 72 Aya Kadar Ertelenmesi

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 48. maddesine göre, amme borcunun vadesinde ödenmesi borçluyu çok zor duruma düşürecekse, borçlunun yazılı talebi ve teminat göstermesi şartıyla amme alacağı 72 ayı geçmemek üzere ve faiz alınarak tecil edilebilir. Bu süre, 7582 sayılı Kanun ile 04.06.2026 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle 36 aydan 72 aya çıkarılmıştır.

• Teminat: Amme borçlusunun alacaklı tahsil daireleri itibarıyla tecil edilen borçlarının toplamı 10 milyon TL’yi (bu tutar dahil) aşmadığı takdirde teminat şartı aranmaz. Kanun metninde bir milyon TL olan bu sınır, 13.06.2026 tarihli ve 33279 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11414 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 10 milyon TL’ye yükseltilmiştir.
• Şartlara uyum: Tecil şartlarına riayet edilmemesi hâlinde amme alacağı muaccel olur; yani tecil edilen borcun kalanı bir anda ödenmesi gereken hale gelir.
• SGK prim borçları: SGK prim borçlarının tecil ve taksitlendirme koşulları ayrı mevzuata tabidir; güncel koşullar için SGK duyurularını ve ilgili müdürlüğü esas alın.

Varlık Barışı: Kayıt Dışı Varlıkların Bildirimi (KVK Geçici 19)

7582 sayılı Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen Geçici 19. madde (04.06.2026’dan itibaren yürürlükte), vergiye gönüllü uyumu artırmak amacıyla gerçek veya tüzel kişilerin varlıklarını bildirmesine imkan tanır:

• Kapsam: Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları; ayrıca gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin Türkiye’de bulunan ancak kanuni defterlerinde yer almayan aynı nitelikteki varlıkları banka veya aracı kurumlara bildirilir.
• Son tarih: 31.07.2027 (Cumhurbaşkanı bu tarihi, her defasında altı ayı geçmemek üzere toplam bir yıla kadar uzatmaya yetkilidir).
• Türkiye’ye getirme: Yurt dışında bulunan varlıklar, bildirimden itibaren iki ay içinde Türkiye’deki banka veya aracı kurumlarda adlarına açılan hesaplara transfer edilmeli veya fiziken getirilenler bu hesaplara yatırılmalıdır.
• Vergi oranı: Bildirilen varlığın değeri üzerinden %5 oranında vergi, banka veya aracı kurum tarafından peşin tahsil edilir. Varlığın vadeli hesaplarda, devlet iç borçlanma senetleri ve kira sertifikalarında ya da girişim sermayesi yatırım fonlarında belirli süre bulundurulacağının taahhüt edilmesi hâlinde oran en az beş yıl için %0, dört yıl için %1, üç yıl için %2, iki yıl için %3, bir yıl için %4 olarak uygulanır. 01.01.2027 ile 31.07.2027 (dahil) arasındaki bildirimlerde bu oranlara yarım puan eklenir.
• Koruma: Bildirilen varlıklara isabet eden tutarlara ilişkin hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaz; ancak madde kapsamındaki şartlara (Türkiye’ye getirme, verginin süresinde ödenmesi, taahhütlere uyum vb.) uyulmaması hâlinde bu koruma uygulanmaz.
• Defter kaydı ve gider yasağı: Defter tutan mükellefler bildirilen varlıkları bildirim tarihi itibarıyla kanuni defterlerine kaydeder; bilanço esasına göre defter tutanlar için pasifte özel fon hesabı açılır ve bu fon hesabı iki yıl boyunca işletmeden çekilemez. Ödenen vergi gider yazılamaz.

Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir; başvuru öncesinde güncel tebliğ ve duyurular ayrıca kontrol edilmelidir.

2. Tarihçe: 7440 Sayılı Kanun ile Uygulanan Mekanizmalar (Süreleri Kapanmıştır)

Aşağıdaki bölüm, 7440 sayılı Kanun döneminde uygulanan yapılandırma modellerinin nasıl işlediğini anlatır. Bu başvuru süreleri sona ermiştir (genel süreler 2023 yılında dolmuştur); bugün yeni başvuru yapılamaz.

Borç Yapılandırması

7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan borçlarda gecikme faizi ve gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranlarına göre hesaplanan tutar ödenmiş, ödemeler peşin veya 12, 18, 24, 36 ya da 48 eşit taksitte yapılabilmiştir. Bu uygulamanın başvuru süreleri sona ermiştir.

Matrah Artırımı

Mükelleflerin 2018, 2019, 2020, 2021 ve 2022 yıllarında beyan ettikleri gelir vergisi matrahlarını, kurumlar vergisi matrahlarını, gelir/kurumlar stopaj vergilerini ve katma değer vergilerini kanunda öngörülen oranlarda artırmaları ve belli bir oranda vergi ödemeleri halinde, bu vergi türleri nedeniyle matrah ve vergi artırımında bulunulan yıllar ve vergi türleriyle sınırlı olmak üzere vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmamıştır. Aynı koruma bugün yeni bir artırım yapılarak elde edilemez.

Kasa ve Ortaklar Cari Hesabı Düzeltmesi (Kasa Affı)

Kayıtlarda yer aldığı hâlde işletmede mevcut olmayan kasa mevcudu ve ortaklardan alacakların beyanı, yalnızca bilanço esasına göre defter tutan kurumlar vergisi mükelleflerine tanınan bir düzenlemeydi. Uygulanan oranlar ve ayrıntılar için GİB’in 7440 sayılı Kanun rehberine bakılabilir; süre kapanmıştır.

Stok Düzeltmesi

7440 sayılı Kanun, işletmede mevcut olduğu hâlde kayıtlarda yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşların kayıtlara intikal ettirilmesine ve kayıtlarda yer aldığı hâlde işletmede mevcut olmayanların kayıtlardan çıkarılmasına imkan vermiştir; tüm gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri bu düzenlemeden yararlanabilmiştir. Süre kapanmıştır.

Resmî kaynaklar

• GİB: 6183 sayılı Kanun (madde 48, tecil)
• GİB: Kurumlar Vergisi Kanunu (Geçici madde 19)
• GİB: 7440 sayılı Yapılandırma Kanunu bilgi sayfası

Yapılandırma ve Vergi Barışı Mali Danışmanlığı

Tecil başvuruları, varlık bildirimi süreçleri ve geçmiş dönem yapılandırmalarının muhasebe kayıtları için Celikel CPA, şirketlere profesyonel mali danışmanlık sunmaktadır.

• Vergi Hizmetlerimizi inceleyin,
• İnceleme kuralları için Vergi İncelemesi Rehberimize bakın,
• Tecil veya varlık bildirimi analizi için bizimle hemen iletişime geçin.