Kısa yanıt
Pazaryeri satıcıları için komisyon, kargo ve reklam faturaları muhasebe. Brüt satış faturası kesme zorunluluğu, 760 pazarlama giderleri ve cari mutabakat.
Trendyol, Hepsiburada, Amazon Türkiye, N11 veya Çiçeksepeti gibi dev pazaryerlerinde mağaza açarak satış yapan işletmelerin muhasebesinde en çok yapılan kritik hata; müşteriye kesilen satış faturası ile pazaryerinin kestiği komisyon/kargo faturalarının netleştirilerek muhasebeleştirilmeye çalışılmasıdır.
Satıcının satış hasılatı, müşteriye yaptığı satışın brüt bedeli üzerinden izlenir; platformun komisyonu, kargo, reklam, iadeler ve diğer kesintiler ayrı belgelerle ve sözleşme/işlem bazında muhasebeleştirilir. Faturanın alıcısı, türü ve düzenlenme yükümlülüğü satışın niteliğine, alıcının durumuna ve e-belge kurallarına göre belirlenir. Platformun satıcıya yaptığı net ödeme tek başına satış hasılatı değildir.
2025’ten itibaren kapsama giren pazaryeri ödemelerinde %1 gelir/kurumlar vergisi tevkifatı da gündeme gelebilir. Bu kesinti komisyon değildir; satıcının vergi beyannamesinde mahsup edilecek bir vergi kesintisidir ve istisnalara tabidir. Bu rehberde komisyon faturalarını, mutabakatı ve örnek kayıt mantığını inceliyoruz.
Pazaryeri Finansal Döngüsü ve Muhasebe Mantığı
Pazaryeri Satış ve Hakediş Döngüsü
1. Brüt Satış Hasılatı 2. Platform Kesintileri 3. Net Hakediş
(İşlem ve belgeye göre) (Komisyon, kargo, reklam, (Mutabakatla
iade, vergi kesintisi vb.) banka kaydına bağlanır)
1. Pazaryeri Satıcılarının Yaptığı En Büyük Vergi Hatası
- Hatalı Uygulama: Şirketin banka hesabına pazaryerinden yatan net 750 TL için fatura kesmesi veya komisyon giderlerini beyan etmemesi.
- Muhasebe mantığı: Satış, müşteriye yapılan işlemin brüt bedeli ve ilgili KDV ile kaydedilir. Platformun komisyon, reklam ve kargo hizmetleri kendi faturaları ve sözleşmeleriyle ayrı izlenir; KDV indirimi için belge ve genel şartlar kontrol edilir. Hakedişten yapılan %1 tevkifat varsa ayrı vergi kesintisi hesabında izlenir ve gelir/kurumlar vergisine mahsup edilir. Stok maliyeti ve diğer giderler bulunduğundan net tahsilat net kâr değildir.
2. Pazaryeri Muhasebe Kayıtları Örneği
Örnek kayıt mantığı: 1.000 TL matrah ve örnek olarak %20 KDV varsayılmıştır. Gerçek KDV oranı mal veya hizmet türüne göre doğrulanmalıdır:
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 120 TRENDYOL ALICILAR HESABI | 1.200 TL | |
| 600 YURTİÇİ SATIŞLAR | 1.000 TL | |
| 391 HESAPLANAN KDV | 200 TL |
Platform faturası: 200 TL hizmet bedeli ve %20 KDV varsayılmıştır. Gerçek komisyon, matrah ve KDV faturaya göre kaydedilir:
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 760 PAZARLAMA SATIŞ DAĞITIM GİDERİ | 200 TL | |
| 191 İNDİRİLECEK KDV | 40 TL | |
| 320 TRENDYOL SATICILAR HESABI | 240 TL |
3. Adım: Basitleştirilmiş cari mahsuplaşma ve net tahsilat:
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 320 TRENDYOL SATICILAR HESABI | 240 TL | |
| 102 BANKALAR HESABI (Gelen Para) | 960 TL | |
| 120 TRENDYOL ALICILAR HESABI | 1.200 TL |
(Pazaryeri carisinin sıfırlanması ve tahsilat)
Bu örnek yalnızca satış ve komisyon faturasının mahsuplaşma mantığını gösterir. Kargo/reklam, iade, pazaryeri vergi tevkifatı, ödeme komisyonu ve diğer hakediş kalemleri dahil değildir; gerçek kayıtta platform ekstresiyle mutabakat yapılmalıdır.
3. Pazaryeri Cari Mutabakatı Nasıl Yapılır?
Her ay sonunda pazaryeri satıcı panelinden (Örn: Trendyol Finans Ekranı):
- Dönem İçi Toplam Satış Hasılatı indirilir ve kesilen e-arşiv faturalarla karşılaştırılır.
- Komisyon, Kargo ve Reklam Faturaları indirilir ve muhasebeye işlenir.
- İade ve İtiraz Kesintileri kontrol edilir.
- Kalan bakiye ile şirketin banka ekstresine yatan net hakedişler kuruşu kuruşuna mutabık kılınır.
Resmî kaynak
- GİB 330 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği: elektronik ticaret ödemelerinde tevkifat
- GİB elektronik ticaret tevkifatı bilgilendirmesi
E-Ticaret ve Pazaryeri Muhasebe Danışmanlığı
Pazaryeri API entegrasyonları, otomatik fatura kesimi, komisyon ve kargo fatura mutabakatları ve e-ticaret vergi optimizasyonu için Celikel CPA, e-ticaret satıcılarına uzman mali müşavirlik desteği sunmaktadır.
- Muhasebe Hizmetlerimizi inceleyin,
- İade süreçleri için E-Ticarette İade Muhasebesi Rehberimize bakın,
- Pazaryeri muhasebe entegrasyonunuz için bizimle hemen iletişime geçin.
Türkiye’de uygulama desteğine mi ihtiyacınız var?
Muhasebe, vergi, bordro veya şirket işlemlerinizin somut durumunu ruhsatlı bir mali müşavirle değerlendirin.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Pazaryeri komisyon faturalarındaki KDV indirilebilir mi?
İşletmenin vergiye tabi faaliyetleriyle ilgili, usulüne uygun düzenlenmiş belgelerde gösterilen KDV; KDV Kanunu’ndaki indirim şartları ve varsa özel düzenlemeler çerçevesinde indirilebilir. Her kesintinin otomatik olarak %20 KDV’li olduğu veya her durumda indirilebileceği varsayılmamalıdır.
Pazaryeri ödemesinden yapılan %1 kesinti komisyon mudur?
Hayır. Kapsama giren ödemelerde aracı hizmet sağlayıcının yaptığı gelir/kurumlar vergisi tevkifatı komisyon faturası değildir. Kesinti, şartlarına göre satıcının geçici/yıllık vergi beyannamesinde mahsup edilir. İstisnalar ve kesinti matrahı için güncel GİB düzenlemesi ve ödeme dökümü kontrol edilmelidir.
Yurt dışındaki platform komisyonlarında 2 No.lu KDV doğar mı?
Yurt dışı platformdan alınan hizmetin Türkiye’de faydalanılması halinde sorumlu sıfatıyla KDV gündeme gelebilir. Hizmetin niteliği, sağlayıcının statüsü, varsa istisna ve indirim şartları işlem özelinde incelenmelidir; tüm platform faturaları için otomatik olarak aynı sonuç varsayılmamalıdır.