Kısa yanıt
Vergi Dairesinden İzaha Davet yazısı alan mükellefler için acil eylem. VUK 370, 30 günlük cevap süresi, haklı gerekçe ve vergi ziyaı cezasından korunma.
VUK’un 370. maddesindeki izaha davet, yetkili komisyonun ön tespitine ilişkin özel bir idari süreçtir. Yazıdaki madde/fıkra, tespit konusu ve tebliğ bilgisi okunmadan süre veya sonuç varsayılmamalıdır. VUK 370/a ile 370/b süreçleri ve sonuçları farklıdır; her davet yazısı otomatik olarak “uzlaşma” anlamına gelmez.
Bu rehber, 26 Eylül 2026 tarihinde GİB’in 2025 izaha davet bilgilendirmesi ve VUK 370 çerçevesinde gözden geçirilmiştir. 2025 infografiğinde yer alan parasal hadler 2026 tutarı gibi kullanılmamıştır. Tebligat alınır alınmaz yazı, ekleri, tespit dönemi ve süre hesabı mali müşavir/vergi hukukçusuyla değerlendirilmelidir.
1. İzaha Davet Yazısı Alındığında 30 Günlük Yasal Süreç
İzaha davet yazısındaki dayanak hüküm ve tebliğ tarihi kontrol edilerek ilgili süre hesaplanır. GİB bilgilendirmesinde 370/a ve 370/b için izah süresi 30 gün olarak açıklansa da düzeltme beyannamesi ve ödeme aşamalarının süre başlangıçları aynı değildir. Yazıdaki hüküm ve güncel mevzuat esas alınmalıdır.
VUK 370 İzaha Davet Karar Ağacı
Yazıdaki dayanak: VUK 370/a veya 370/b
Tespit + dönem + tebliğ + son gün + belge
İzah / düzeltme / ödeme şartları ayrı değerlendirilir
2. İzahın değerlendirilmesi
İzah; tespit edilen konuya ilişkin defter, belge, sözleşme, ödeme kaydı ve ilgili dönem beyannameleriyle desteklenmelidir. VUK 370/a kapsamındaki ön tespit için izah yeterli bulunursa aynı ön tespit nedeniyle incelemeye veya takdire sevk yapılmaması sonucu doğabilir. Bu, tüm vergiler ve dönemler için genel bir “dosya kapandı” güvencesi değildir.
3. Düzeltme ve indirimli cezanın koşulları
VUK 370/a sürecinde mükellef ön tespitle ilgili beyanını düzeltmeyi seçerse düzeltme beyannamesi ve tahakkuk eden verginin ödenmesi kanundaki süre ve şartlara bağlıdır. GİB bilgilendirmesinde izah süresinden ayrı olarak kararın tebliğinden sonra düzeltme için 30 günlük süre ve vergi/izah zammı ödeme koşulları açıklanır. Şartlar sağlandığında vergi ziyaı cezası indirimli oranda uygulanabilir; indirim otomatik değildir. Ödeme koşuluna uyulmaması sonucu değiştirebilir. VUK 370/b’deki şartlar ayrıca incelenmelidir.
4. İzaha Davet Kapsamına Giren En Yaygın Konular
- Banka Transferleri ile Fatura Uyumsuzluğu: Şirket veya ortakların banka hesaplarına giren paraların faturalandırılmamış olması.
- POS Satışları ile KDV Beyannamesi Farkı: Kredi kartı tahsilatlarının KDV beyannamesindeki teslimlerden düşük kalması.
- Gayrimenkul ve Araç Alım Satım Bedelleri: Tapu veya noter harç matrahının banka kredi/transfer tutarından düşük bildirilmesi.
- Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge tespitleri: VUK 370/b’de kanuni sınır ve şartlara bağlı özel davet imkânı bulunabilir. Her iddianın davet kapsamı dışında olduğu söylenemez.
Resmî kaynaklar
- Gelir İdaresi Başkanlığı — 2025 İzaha Davet bilgilendirmesi (PDF)
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
İzaha Davet ve Vergi Savunma Danışmanlığı
İzaha davet yazısındaki tespitlerin muhasebe kayıtları ve beyannamelerle mutabakatı, süre takibi ve vergi etkisinin değerlendirilmesi için Celikel CPA, şirketlere mali müşavirlik ve vergi danışmanlığı sunar. Hukuki temsil veya dava işlemleri gerektiğinde yetkili hukuk uzmanından destek alınmalıdır.
- Vergi Hizmetlerimizi inceleyin,
- Müfettiş denetimleri için Vergi İncelemesi Rehberimize bakın,
- İzaha davet dosyanız için bizimle hemen iletişime geçin.
Türkiye’de uygulama desteğine mi ihtiyacınız var?
Muhasebe, vergi, bordro veya şirket işlemlerinizin somut durumunu ruhsatlı bir mali müşavirle değerlendirin.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
İzaha davet yazısına cevap verilmezse ne olur?
Sonuç yazının VUK 370/a mı 370/b mi olduğuna ve olayın koşullarına göre değişir. İzah süresinin kaçırılması kanundaki koruma ve indirim imkânlarını etkileyebilir; süreç her olayda aynı biçimde sonuçlanmaz. Tebligattaki hüküm ve son gün vakit kaybetmeden kontrol edilmelidir.
Sahte belge iddiasında izaha davet mümkün müdür?
VUK 370/b, kanunda belirtilen özel sınır ve şartlarla sahte veya yanıltıcı belge kullanımıyla ilgili ön tespitler için davet imkânı öngörebilir. Bu nedenle “hiçbir sahte belge dosyası davet edilmez” genellemesi doğru değildir. Belgenin niteliği ve güncel kanuni koşullar incelenmelidir.
İzah kabul edilirse tüm inceleme riski ortadan kalkar mı?
Yeterli izahın sonucu ilgili ön tespit ve kanuni süreçle sınırlıdır. Başka dönem veya konular için genel bağışıklık anlamına gelmez.